ΩΑΡΙΑ

Δωρεά ωαρίων: πόσο καλά είναι τα αποτελέσματα σε γυναίκες με ενδομητρίωση;

Δωρεά ωαρίων: πόσο καλά είναι τα αποτελέσματα σε γυναίκες με ενδομητρίωση;

Η δωρεά ωαρίων αποτελεί ιδανική συνθήκη για να κατανοήσουμε πως η ενδομητρίωση επηρεάζει τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF).

Η υπογονιμότητα είναι ένα από τα βασικά συμπτώματα της ενδομητρίωσης, στην οποία κύτταρα όμοια με εκείνα του ενδομητρίου (της επένδυσης της μήτρας) αναπτύσσονται σε άλλα σημεία του σώματος, όπως η πύελος, οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες, προκαλώντας φλεγμονές και έντονο πόνο.

Η ενδομητρίωση διπλασιάζει τις πιθανότητες υπογονιμότητας στη γυναίκα κάτω των 35 ετών.

Αν και πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση μπορούν να συλλάβουν χρησιμοποιώντας δικά τους ωάρια στην εξωσωματική γονιμοποίηση, ορισμένες χρειάζονται ωάρια δότριας.

Ενδομητρίωση και δωρεά ωαρίων

Δύο από τα βασικά ερωτήματα της επιστημονικής κοινότητας ήταν τα εξής: εάν τα ωάρια μίας υγιούς δότριας μοιραστούν σε δύο λήπτριες, μία από τις οποίες είναι υγιής και η άλλη πάσχει από ενδομητρίωση, έχουν τις ίδιες πιθανότητες να μείνουν έγκυοι οι δύο γυναίκες; Επηρεάζονται τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης εάν η δότρια πάσχει από ενδομητρίωση και η λήπτρια είναι υγιής;

Η σοβαρή ενδομητρίωση δεν επηρεάζει τα ποσοστά κυήσεων όταν η δότρια ωαρίων είναι υγιής

Σε έρευνα που έγινε στο Ινστιτούτο Υπογονιμότητας της Βαλένθια συμμετείχαν 58 γυναίκες που έκαναν εξωσωματική γονιμοποίηση με δωρεά ωαρίων. Οι 25 έπασχαν από σοβαρή ενδομητρίωση και οι 33 από τις λήπτριες ήταν υγιείς. Και στις δύο ομάδες έγινε η ίδια προετοιμασία του ενδομητρίου. Ο αριθμός των γονιμοποιημένων ωαρίων, των μεταφερομένων εμβρύων, των ποσοστών κύησης και το ποσοστό αποβολών ήταν ίδια και στις δύο ομάδες.

Φάνηκε λοιπόν ότι η σοβαρή ενδομητρίωση δεν επηρεάζει τα ποσοστά κυήσεων μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση, όταν τα ωάρια προέρχονται από υγιείς δότριες. Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα άλλης έρευνας 444 κύκλων δωρεάς ωαρίων σε 222 ζευγάρια ληπτριών.

Όταν η δότρια ωαρίων πάσχει από ενδομητρίωση επηρεάζονται τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης

Έρευνα που εξέτασε αναδρομικά 178 εμβρυομεταφορές σε 141 λήπτριες έδειξε σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά κυήσεων σε γυναίκες που έλαβαν ωάρια από δότριες με ενδομητρίωση. Για να μελετήσουν οι Ισπανοί ερευνητές περαιτέρω τη δράση της ενδομητρίωσης στο ενδομήτριο ή το ωάριο, έκαναν μία προοπτική μελέτη στην οποία χώρισαν τις ασθενείς σε τρεις ομάδες. Στην πρώτη ομάδα δότριες ωαρίων που δεν έπασχαν από ενδομητρίωση έδωσαν ωάρια σε υγιείς λήπτριες. Στη δεύτερη ομάδα δότριες με ενδομητρίωση έδωσαν ωάρια σε υγιείς λήπτριες. Στην τρίτη ομάδα δότριες που δεν έπασχαν από ενδομητρίωση έδωσαν τα ωάριά τους σε λήπτριες με ενδομητρίωση.

Σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά εμφύτευσης παρατηρήθηκαν στην ομάδα που οι δότριες είχαν ενδομητρίωση και οι λήπτριες δεν είχαν. Παρόμοια ήταν και τα ποσοστά κυήσεων στην ίδια ομάδα.

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν άριστα ποσοστά κυήσεων με ωάρια υγιούς δότριας

Αναδρομική μελέτη που έγινε σε 10.000 κύκλους εξωσωματικής γονιμομοποίησης με δωρεά ωαρίων έδειξε ότι τα ποσοστά κυήσεων σε λήπτριες με ενδομητρίωση ήταν ίδια με αυτά γυναικών χωρίς ενδομητρίωση.

Ανάλυση των αποτελεσμάτων της δωρεάς ωαρίων των τελευταίων ετών σε ελληνική μονάδα έδειξε ότι οι λήπτριες με ενδομητρίωση έχουν εξαιρετικά ποσοστά κυήσεων της τάξης του 60%.

Συμπεράσματα

• Τα ποσοστά κυήσεων στην εξωσωματική γονιμοποίηση μετά από δωρεά ωαρίων σε λήπτριες με ενδομητρίωση είναι άριστα όταν τα ωάρια προέρχονται από δότριες χωρίς ενδομητρίωση και ξεπερνούν το 60%.
• Τα ποσοστά κυήσεων μετά από δωρεά ωαρίων από γυναίκες με ενδομητρίωση είναι χαμηλότερα ακόμα και όταν οι λήπτριες είναι υγιείς.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδομητρίωσης χρειάζεται δωρεά ωαρίων;

Τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε ασθενείς με ενδομητρίωση αυξάνονται με τη χρήση ωαρίων δότριας:

• Σε περιπτώσεις σοβαρότατης ενδομητρίωσης που έχει προκαλέσει βλάβες στις ωοθήκες, επηρεάζοντας το ωοθηκικό απόθεμα, την ποιότητα και την ποσότητα των ωαρίων. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ανταπόκριση των ασθενών στα φάρμακα διέγερσης των ωοθηκών είναι φτωχή.
• Σε ασθενείς άνω των 40 ετών.

Καθώς η ενδομητρίωση επηρεάζει με διαφορετικό τρόπο κάθε γυναίκα, η στρατηγική που ακολουθούμε κάθε φορά για την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας είναι απολύτως εξατομικευμένη.

Νέα ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες να σταματήσουν το βιολογικό τους ρολόι

Νέα ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες να σταματήσουν το βιολογικό τους ρολόι

Άρθρο του Ιάκωβου Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

Από τη στιγμή που ένα κορίτσι φτάσει στην εφηβεία, τα ωάριά της αρχίζουν να ωριμάζουν και βαθμιαία μειώνεται η ποιότητά τους. Μία νέα επιστημονική ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες να παρατείνουν την αναπαραγωγική τους ηλικία.

Γενετιστές στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και συνάδελφοί τους από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ ανακάλυψαν έναν βιολογικό “διακόπτη” που καθυστερεί τη γήρανση του ωαρίου χωρίς να χειροτερεύσει η ποιότητά του.

Η έρευνα έγινε σε ένα μοκροσκοπικό είδος σκουλικιών που έχει μήκος μόλις ένα χιλιοστό και ονομάζεται C.elegans (καινοραβδίτης ο κομψός) επειδή, έχουν τον ίδιο αριθμό γονιδίων με τον άνθρωπο και τα ωάριά τους χρειάζονται μία μέρα για να ωριμάσουν (έχουν επίσης και νευρώνες, δέρμα, έντερο, μύες και άλλους ιστούς που μοιάζουν σε μορφή, λειτουργία και γενετικά χαρακτηριστικά με αυτά των ανθρώπων).

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η ανακάλυψή τους θα βοηθήσει να γίνει μεγαλύτερο το “γόνιμο παράθυρο” των γυναικών και να διατηρηθεί η καλή ποιότητα των ωαρίων τους και μετά τα 40 τους χρόνια.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις αλλαγές σε κάθε ένα από τα 20.000 γονίδια του σκουληκιού κατά τη διάρκεια της δημιουργίας ώριμων ωαρίων και κατάφεραν να εντοπίσουν το γονίδιο (ogr-2) που ελέγχει το ρυθμό ωρίμανσής τους. Μελέτησαν επίσης τον βιοχημικό διακόπτη που ενεργοποιεί και απενεργοποιεί την ανάπτυξη των ωαρίων (MAP Kinase “MAPK”).

Όταν αφαίρεσαν το γονίδιο ogr-2 με τεχνολογία επεξεργασίας γονιδίων CRISPR, το MAPK άρχισε να υπερλειτουργεί και τα ωάρια των σκουληκιών γερνούσαν πολύ γρήγορα.

“Μελετήσαμε τον ρόλο του γονιδίου αφαιρώντας το από τη γονιδιακή αλληλουχία του σκουληκιού. Αυτομάτως, αυτά τα σκουλήκια έγιναν λιγότερο γόνιμα και τα ωάριά τους έμοιαζαν με τα ωάρια πιο ηλικιωμένων σκουληκιών”, είπαν οι ερευνητές.

Αυτά τα ευρήματα είναι πολύ σημαντικά επειδή τα γηρασμένα ωάρια είναι η βασική αιτία των γενετικών ανωμαλιών, των αποβολών και της υπογονιμότητας. Καθώς γερνούν τα ωάρια μίας γυναίκας, αναπτύσσονται ανωμαλίες.

Αν και η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) δίνει τη δυνατότητα στους γιατρούς να επιλέγουν τα καλύτερα ωάρια, οι γυναίκες άνω των 35 ετών έχουν λιγότερες πιθανότητες να αποκτήσουν ένα υγιές μωρό με τα δικά τους ωάρια. Για γυναίκες άνω των 42 ετών, οι πιθανότητες αυτές είναι ακόμη μικρότερες.

Καθώς οι γυναίκες στον δυτικό κόσμο γίνονται σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία για πρώτη φορά μητέρες, η επιστημονική κοινότητα κάνει “αγώνα δρόμου” για να βρει το κλειδί για την επιβράδυνση της ωρίμανσης των ωαρίων. Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν να βρεθούν οι μηχανισμοί που ελέγχουν την ανάπτυξη των ωοθηκών και τη γήρανση των ωαρίων.

Αν και στα αρχικά στάδια της ακόμα, η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαχείριση της γονιμότητας της γυναίκας κατά δύο τρόπους.
Πρώτον: μικρή αύξηση του ισοδύναμου του ogr-2 μέσω ενός πρόσθετου τροφίμων. Αυτό θα μπορούσε να κάνει τις γυναίκες να διατηρούν την καλή ποιότητα των ωαρίων μέχρι να είναι έτοιμες να τα χρησιμοποιήσουν.

Δεύτερον: καταστολή του MAPK κατά τη διάρκεια των κύκλων εξωσωματικής γονιμοποίησης. Αυτό θα βοηθούσε τις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας να ωριμάσουν τα ωάριά τους κατά τρόπο σωστό και έτσι να αυξηθούν οι πιθανότητες να αποκτήσουν ένα υγιές μωρό.

Οι κύστεις στις ωοθήκες υπογόνιμων γυναικών με ενδομητρίωση επηρεάζουν αρνητικά τον αριθμό των ωαρίων και την ποιότητά τους

Οι κύστεις στις ωοθήκες υπογόνιμων γυναικών με ενδομητρίωση επηρεάζουν αρνητικά τον αριθμό των ωαρίων και την ποιότητά τους

Ο πόνος και η υπογονιμότητα είναι τα δύο βασικά συμπτώματα της ενδομητρίωσης. Εκτιμάται ότι οι γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση είναι 30-50% πιο πιθανό να είναι υπογόνιμες.

Οι μηχανισμοί της υπογονιμότητας που σχετίζεται με την ενδομητρίωση είναι ακόμα άγνωστοι. Μπορεί να οφείλονται στις εστίες ενδομητρίωσης στις ωοθήκες, στη διαταραχή της ανατομίας της πυέλου, σε ορμονική ανισορροπία ή στη χειρότερη ποιότητα των ωαρίων που παράγουν οι γυναίκες με ενδομητρίωση.

Οι ερευνητές αξιολόγησαν την ποιότητα των ωαρίων σε γυναίκες με υπογονιμότητα που συνδέεται με την ενδομητρίωση και διαπίστωσαν ότι ο αριθμός και η ποιότητα των ωαρίων που παράγουν επηρεάζονται αρνητικά από τις κύστεις των ωοθηκών.

Η ποιότητα των ωαρίων μιας γυναίκας επηρεάζεται ιδιαίτερα όταν μια μεγάλη κύστη των ωοθηκών (ενδομητρίωμα), που μερικές φορές ονομάζεται σοκολατοειδής κύστη, έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 3 εκατοστά.

Η χειρουργική αφαίρεση των κύστεων των ωοθηκών δεν αποκαθιστά την ικανότητα των ωοθηκών να παράγουν ωάρια, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης. “Τα ενδομητριώματα επηρεάζουν αρνητικά τον αριθμό των ωαρίων στην ωοθήκη. Ακόμα και μετά την κυστεκτομή τα ενδομητριώματα έχουν συνεχιζόμενη επιβλαβή επίπτωση στο ωοθηκικό απόθεμα” σύμφωνα με τους ερευνητές.

Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, 29-40 ετών, που υποβλήθηκαν σε εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) ή μικρογονιμοποίση ωαρίων (ICSI) συμμετείχαν στη μελέτη που διεξήχθη μεταξύ 2018 και 2019 από επιστήμονες του Ιατρικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου RUDN και της Nova Clinic, ενός κέντρου αναπαραγωγής και γενετικής στη Ρωσία.

Οι γυναίκες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Η ομάδα 1 περιελάμβανε 50 ασθενείς με επαναλαμβανόμενα ενδομητριώματα. Η ομάδα 2 περιελάμβανε 50 γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση ενδομητριωμάτων. Η ομάδα 3, ομάδα ελέγχου, περιλάμβανε 30 ασθενείς χωρίς ενδομητρίωση, που είχαν υπογονιμότητα σαλπιγγικού παράγοντα.

Η ποιότητα των ωαρίων προσδιορίστηκε σε όλους τους κύκλους IVF / ICSI. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τον αριθμό των καταβολών ωαρίων και τα καταμέτρησαν υπερηχογραφικά (antral follicle count AFC). Στη συνέχεια κατέγραψαν τον αριθμό των ωαρίων που συλλέχθηκαν από κάθε γυναίκα και αξιολόγησαν τα κύρια μορφολογικά χαρακτηριστικά τους.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι και οι δύο ομάδες γυναικών με υπογονιμότητα που σχετίζεται με την ενδομητρίωση είχαν λιγότερες καταβολές ωαρίων, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ωοθήκες έχουν μειωμένη ικανότητα να παράγουν ωάρια σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Από τις ωοθήκες των ασθενών με ενδομητρίωση ελήφθησαν συγκριτικά λιγότερα ωάρια.

Η μορφολογική ανάλυση έδειξε ότι οι ασθενείς με ενδομητρίωση παρήγαγαν πιο ανώριμα ωάρια, σε πρώιμα στάδια ανάπτυξης που ονομάζονται μετάφαση Ι ή στο στάδιο βλαστικού κυστιδίου. Αυτές οι γυναίκες παρήγαγαν επίσης λιγότερα καλής ποιότητας ωάρια μετάφασης II, τα οποία είναι ώριμα και έτοιμα για γονιμοποίηση. Το γεγονός αυτό δείχνει μειωμένη ποιότητα ωαρίων. Αυτό παρατηρήθηκε σε γυναίκες με ωοθήκες που είχαν ενδομητριώματα με διάμετρο μεγαλύτερη από 3 εκατοστά.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι 25% των ωαρίων που ελήφθησαν από ωοθήκη η οποία είχε σοκολατοειδή κύστη είχαν δομικές αλλαγές και σημάδια εκφυλιστικών αλλαγών.

Φάνηκε επίσης ότι τα ωάρια που ελήφθησαν από ασθενείς με ενδομητρίωση ήταν πιο δύσκολο να φθάσουν σε στάδιο που να είναι έτοιμα για γονιμοποίηση.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Gynecological Endocrinology.

Visit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On Linkedin