ΑΙΤΙΑ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗΣ

Η ενδομητρίωση και ο καρκίνος του ενδομητρίου έχουν κοινά γενετικά αίτια

Η ενδομητρίωση και ο καρκίνος του ενδομητρίου έχουν κοινά γενετικά αίτια

Άρθρο του Ι.Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

H ενδομητρίωση και ο καρκίνος του ενδομητρίου έχουν κοινές μεταλλάξεις των γονιδίων. Μελέτες συσχέτισης με την ανάλυση ολόκληρου του γονιδιώματος διαπίστωσαν ότι πολυμορφισμοί ενός νουκλεοτιδίου (βάση του DNA) σχετίζονται και με τις δύο ασθένειες. 

Η ενδομητρίωση και ο καρκίνος του ενδομητρίου μπορεί να συνδέονται, καθώς τα υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων αυξάνουν τον κίνδυνο και για τις δύο ασθένειες. Ο κίνδυνος μειώνεται και στις δύο περιπτώσεις με αντισυλληπτικά χάπια και ορμονικές θεραπείες.

Επιπλέον, και οι δύο ασθένειες συσχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο για ινομυώματα της μήτρας και για καρκίνο των ωοθηκών. Η πιθανότητα σύνδεσης των δύο ασθενειών, αυξάνεται επειδή γενετικές μεταβολές που σχετίζονται με τον καρκίνο (συμπεριλαμβανομένης της γονιδιακής δυσλειτουργίας/απορύθμισης) έχουν αναφερθεί και στην ενδομητρίωση.

Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Cancer Medicine.

«Επιδημιολογικές μελέτες έχουν οδηγήσει σε αντικρουόμενα αποτελέσματα σχετικά με αυτή τη δυνητική συσχέτιση των δύο ασθενειών, τα οποία μπορεί να οφείλονται στα μικρά δείγματα, την έλλειψη διάγνωσης ή τη λανθασμένη διάγνωση της ενδομητρίωσης, καθώς και στην αδυναμία προσαρμογής μεταβλητών όπως η χρήση του αντισυλληπτικού χαπιού», σύμφωνα με τους ερευνητές.

Γι’ αυτό τον λόγο χρησιμοποίησαν ξεχωριστές βάσεις δεδομένων για την ενδομητρίωση και τον καρκίνο του ενδομητρίου ώστε να μελετήσουν κατά πόσον υπάρχουν κοινά γενετικά αίτια των δύο ασθενειών.

Συνδύασαν τις βάσεις δεδομένων σε μια μετα-ανάλυση (μια στατιστική μελέτη που συνδυάζει τα αποτελέσματα διαφόρων μελετών) για να εντοπίσουν αλλαγές σε συγκεκριμένα σημεία των χρωμοσωμάτων, που πιθανώς σχετίζονται με τον κίνδυνο και για τις δύο ασθένειες.

Τα δεδομένα για την ενδομητρίωση περιελάμβαναν 3.194 περιστατικά και 5.330 γυναίκες σε ομάδες ελέγχου, ενώ εκείνα για καρκίνο του ενδομητρίου περιελάμβαναν 2.057 περιστατικά και 3.866 γυναίκες στις ομάδες ελέγχου. 

Τα αποτελέσματα της μετα-ανάλυσης συγκρίθηκαν με εκείνα βάσης δεδομένων που περιελάμβανε 4.402 περιπτώσεις καρκίνου του ενδομητρίου και 28.758 γυναίκες στις ομάδες ελέγχου.

Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι υπάρχει αδύναμη έως μέτρια (αλλά σημαντική) γενετική επικάλυψη μεταξύ των ασθενειών. Οι πλειομορφισμοί των  SNP, που σχετίζονται με τον καρκίνο και την ενδομητρίωση συνδέονται με τη μεταβολή στην έκφραση των γονιδίων και/ή τη μεθυλίωση του DNA, που ρυθμίζει την έκφραση των γονιδίων και στις δύο ασθένειες.

Δεκατρείς διαφορετικές περιοχές του DNA συσχετίστηκαν με τις ασθένειες. Μία περιοχή (SNP rs2475335) που αφορά το γονίδιο PTPRD εμφανίστηκε να συσχετίζεται σημαντικά και με τις δύο ασθένειες. Το PTPRD είναι ένα συνήθως αδρανοποιημένο γονίδιο σε διάφορους τύπους καρκίνου. 

Διαγραφές και μεταλλάξεις σε αυτό το γονίδιο έχουν ανιχνευθεί σε πολυάριθμους τύπους όγκων, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του ενδομητρίου. Η πρωτεΐνη PTPRD ρυθμίζει την ενεργοποίηση του STAT3, ενός παράγοντα μεταγραφής (πρωτεΐνες που ελέγχουν την  γονιδιακή έκφραση) που παίζει ρόλο τόσο στην ενδομητρίωση όσο και στον καρκίνο του ενδομητρίου.

Οι άλλοι τόποι κινδύνου περιέχουν υποψήφια γονίδια όπως το SKAP1 (που σχετίζεται με τον καρκίνο των ωοθηκών) τα οποία πιθανώς αποτελούν αίτια και στόχους για τη θεραπεία της ενδομητρίωσης και του καρκίνου του ενδομητρίου, ανέφεραν οι ερευνητές.

“Η γενετική μας μελέτη δείχνει ότι η ενδομητρίωση και ο καρκίνος του ενδομητρίου έχουν μέτρια, αλλά σημαντική, κοινή γενετική αιτιολογία”, ανέφεραν οι ερευνητές. Χρειάζονται τώρα μελέτες για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς αυτές οι μεταλλάξεις επηρεάζουν και τις δύο ασθένειες. 

“Η γενετική ανάλυσή μας, υποστηρίζει τα αποτελέσματα πρόσφατων μεγάλων επιδημιολογικών μελετών που έδειξαν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου σε γυναίκες που είχαν προηγουμένως διαγνωστεί με ενδομητρίωση”, είπαν οι ερευνητές. 

Πηγές / φωτογραφία:

https://endometriosisnews.com/2018/11/13/endometriosis-endometrial-cancer-have-genetic-link-study-reports/?utm_source=END+E-mail+List&utm_campaign=5f76824be2-RSS_MONDAY_EMAIL_CAMPAIGN&utm_medium=email&utm_term=0_5a9732e593-5f76824be2-72512137

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/cam4.1445

 

Μεταλλάξεις γονιδίων που συνδέονται με την ανάπτυξη καρκίνου μπορεί να αποτελούν την αιτία της ενδομητρίωσης

Μεταλλάξεις γονιδίων που συνδέονται με την ανάπτυξη καρκίνου μπορεί να αποτελούν την αιτία της ενδομητρίωσης

Άρθρο του Ι.Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής
Μία πρόσφατη μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ανάπτυξη της ενδομητρίωσης μπορεί να οφείλεται σε μεταλλάξεις γονιδίων που συνδέονται με την ανάπτυξη του καρκίνου.

Η μελέτη αυτή δημοσιεύθηκε στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση Cell Reports.

Η ενδομητρίωση είναι μία καλοήθης γυναικολογική πάθηση η η οποία χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη του ενδομητρίου εκτός της μήτρας.

Παρότι δεν γνωρίζουμε τι προκαλεί την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των κυττάρων του ενδομητρίου εκτός της μήτρας, η επίδραση των γονιδίων θεωρείται σημαντικός παράγοντας κινδύνου.

Γενετικές μελέτες έχουν ταυτοποιήσει πολλά σημεία του γενετικού κώδικα, τα οποία θα μπορούσαν να συμμετέχουν στην ανάπτυξη της πάθησης. Επίσης, μεταλλάξεις σε ορισμένα γονίδια που συνδέονται με τον καρκίνο, έχουν αναγνωριστεί σε ενδομητρίωση που επηρεάζει τις ωοθήκες και έχουν προταθεί ως πρόωρη μορφή ωοθηκικού καρκίνου.

Σε αυτή τη μελέτη ερευνητές από την Ιαπωνία ανάλυσαν το γενετικό τοπίο 13 εστιών ενδομητρίωσης και 11 φυσιολογικών δειγμάτων ενδομητρίου, χρησιμοποιώντας την τεχνική της πλήρους ανάλυσης του γονιδιώματος.

Με αυτή την τεχνική, βρήκαν 4.192 γενετικές παραλλαγές σε όλα τα δείγματα (ενδομητριωτικά και φυσιολογικά) οι οποίες επηρέαζαν κυρίως γονίδια που συνδέονται με την ανάπτυξη του καρκίνου όπως KRASPIK3CAFBXW7PPP2R1A, and PIK3R1.

Αν και τα μεταλλαγμένα γονίδια εμφανίστηκαν τόσο στον φυσιολογικό, όσο και στον ενδομητριωτικό ιστό, εντούτοις η συχνότητά τους διέφερε σημαντικά.

Οι μεταλλάξεις στα γονίδια που συνδέονται με την εμφάνιση του καρκίνου, ήταν πολύ πιο συχνή στα δείγματα από την ενδομητρίωση σε σύγκριση με τα δείγματα από φυσιολογικό ενδομήτριο.

Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι οι ενδομητρικοί αδένες είχαν συγκεντρώσει πολύ περισσότερες γενετικές μεταλλάξεις με την πάροδο του χρόνου.

«Οι ανιχνευθείσες μεταλλάξεις μπορεί να είναι το γενετικό αποτύπωμα το οποίο θα μας βοηθήσει να ανιχνεύσουμε τις γενετικές μεταλλάξεις του φυσιολογικού ενδομητρίου, οι οποίες οδηγούν στην ανάπτυξη της ενδομητρίωσης και συγκεκριμένων τύπων καρκίνου της ωοθήκης», είπαν οι ερευνητές.

Για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους, οι ερευνητές ανέλυσαν περαιτέρω 84 γονίδια. Ανέλυσαν 94 μεταλλάξεις που βρέθηκαν σε 94 δείγματα ενδομητρίωσης από 45 γυναίκες και 71 δείγματα φυσιολογικού ενδομητρίου από 29 ασθενείς με άλλες καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις (πχ ινομυώματα).

Αυτή η νέα ανάλυση επιβεβαίωσε ότι τα γονίδια KRAS ΚΑΙ PIK3CA ήταν τα πιο συχνά μεταλλαγμένα γονίδια και η συχνότητά τους ήταν αυξημένη στα δείγματα με ενδομητρίωση.

Για να αντιληφθούν καλύτερα τις γενετικές αλλαγές που έλαβαν χώρα, οι ερευνητές ανέλυσαν 109 απομονωμένους ενδομητρικούς αδένες που συλλέχθηκαν από τρεις ασθενείς με ενδομητρίωση.

Οι αδένες αυτοί, προέρχονταν τόσο από υγιείς περιοχές των ασθενών αυτών, όσο και από περιοχές με ενδομητρίωση. Ενδιαφέρον επίσης ήταν ότι κάθε αδένας που προερχόταν από τη φυσιολογική περιοχή της μήτρας της ίδιας γυναίκας, είχε διαφορετικά γενετικά προφίλ το οποίο συμβαδίζει με τη σποραδική και αυτόματη εικόνα που εμφανίζουν οι αδένες κατά τη διάρκεια του κύκλου της γυναίκας.

Αυτή η ανάλυση απέδειξε ότι το γονίδιο PIK3CA ήταν το πιο συχνά μεταλλαγμένο γονίδιο ακόμα και στον ίδιο αδένα και άλλα γονίδια τα οποία επίσης ήταν συχνά μεταλλαγμένα, είναι το KRAS και το ARID1A.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν την αρχική θεωρία του JohnSampson, ο οποίο ανακάλυψε την ενδομητρίωση, ότι οφείλεται σε «παλίνδρομη εμμηνορρυσία». Αυτό ενισχύει επίσης την άποψη ότι η ενδομητρίωση προέρχεται από γενετική μετάλλαξη.

https://endometriosisnews.com/2018/08/30/mutations-in-cancer-related-genes-may-promote-endometriosis/?utm_source=END+E-mail+List&utm_campaign=ef14358ef4-RSS_MONDAY_EMAIL_CAMPAIGN&utm_medium=email&utm_term=0_5a9732e593-ef14358ef4-72512137

Νέα μη-επεμβατική μέθοδος διάγνωσης της ενδομητρίωσης προ των πυλών

Νέα μη-επεμβατική μέθοδος διάγνωσης της ενδομητρίωσης προ των πυλών

 

Άρθρο του Ι.Σούση, Μαιευτήρα Γυναικολόγου, Ιατρού Αναπαραγωγής

Σε μία μη-επεμβατική μέθοδο διάγνωσης της ενδομητρίωσης, αλλά και σε πιο αποτελεσματικές θεραπείες, αναμένεται να οδηγήσουν νέα επιστημονικά δεδομένα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Περίπου 176 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως πάσχουν από ενδομητρίωση και συχνά περνούν έως και 10 χρόνια μέχρι να διαγνωστεί η ασθένεια.

 

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των κυττάρων που υπάρχουν στο αίμα της περιόδου δείχνει ότι η γυναίκα έχει ενδομητρίωση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Molecular Medicine.

Τα κύτταρα μπορούν να απομονωθούν από το αίμα της περιόδου, να αναλυθούν και να δώσουν αποτελέσματα μέσα σε λίγες μέρες.

Όταν η νέα αυτή μέθοδος διάγνωσης της ενδομητρίωσης μπει στην κλινική πρακτική, η διάγνωση της ενδομηρίωσης θα απλουστευθεί. Σήμερα η διάγνωση γίνεται λαπαροσκοπικά, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση της διάγνωσης κατά 5-10 χρόνια από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, επειδή οι γυναίκες αποφεύγουν να υποβληθούν σε λαπαροσκόπηση.

Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια πάθηση, κατά την οποία το ενδομήριο αναπτύσσεται εκτός μήτρας, συνήθως στα σπλάχνα.

Οι ασθενείς που πάσχουν από ενδομητρίωση συχνά νιώθουν έντονο πόνο κατά την περίοδο και την επαφή, ενώ η ασθένεια συνδέεται με την υπογονιμότητα και αυξημένες πιθανότητες υστερεκτομής σε μικρή ηλικία.

Η διάγνωση είναι δύσκολη, γιατί τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης εμφανίζονται και σε πολλές άλλες γυναικολογικές παθήσεις.

Ερευνητές του Ινστιτούτου Feinstein δημιούργησαν το πρόγραμμα Research Out-Smarts Endometriosis (ROSE) με στόχο τη μελέτη της γενετικής βάσης της ενδομητρίωσης και των αλλαγών που συμβαίνουν σε κυτταρικό επίπεδο.

Στο πλαίσιο του προγράμματος ROSE, εθελόντριες που έπασχαν από ενδομητρίωση, αλλά και υγιείς γυναίκες παρείχαν περιφερειακά και εμμηνορροϊκά δείγματα αίματος, τα οποία αποθηκεύθηκαν σε μια «βιο-τράπεζα», ώστε να χρησιμοποιηθούν σε μελέτες.

 

Αντικείμενο της μελέτης των ερευνητών της Ιατρικής Σχολής Donald and Barbara Zucker του Hofstra / Northwell ήταν ο ρόλος των ινοβλαστών της βασικής στιβάδας του ενδομητρίου, ενός τύπου βλαστοκυττάρων που αποβάλλονται κατά την περίοδο και υπάρχουν και στο ανοσοποιητικό σύστημα.

 

Η αιτία της ενδομητρίωσης δεν είναι γνωστή. Μια θεωρία είναι η παλίνδρομη ροή αίματος της περιόδου προς την κοιλιακή κοιλότητα και όχι έξω από το σώμα. Το αίμα της περιόδου περιέχει το ενδομήτριο που αποβάλλεται κατά την περίοδο. Σχεδόν όλες οι γυναίκες αντιμετωπίζουν παλίνδρομη περίοδο, αλλά δεν γνωρίζουμε γιατί μόνο σε μερικές γυναίκες το ενδομήτριο προσκολλάται στο κοιλιακό τοίχωμα και στα εσωτερικά όργανα και αναπτύσσεται προκαλώντας ενδομητρίωση.

 

“Σε αυτή τη μελέτη, διαπιστώσαμε ότι τα βλαστοκύτταρα στο αίμα της περιόδου των γυναικών με ενδομητρίωση είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα των υγιών γυναικών και μαθαίνουμε από αυτές τις διαφορές πως να δημιουργήσουμε μία νέα, μη-επεμβατική διαγνωστική εξέταση», είπε η επικεφαλής της έρευνας.

Το αίμα της περιόδου των ασθενών με ενδομητρίωση περιείχε σημαντικά μικρότερο αριθμό κυττάρων «φυσικών δολοφόνων» (uNK) της μήτρας, σε σύγκριση με τις υγιείς γυναίκες. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι τα βλαστοκύτταρα των ασθενών με ενδομητρίωση παρουσίαζαν διαταραγμένη «φθαρτοποίηση», μια διαδικασία που προετοιμάζει τη μήτρα για εμφύτευση εμβρύου.

Με αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές άρχισαν τώρα τις προσπάθειες δημιουργίας μίας μη επεμβατικής διαγνωστικής εξέτασης για την ενδομητρίωση.

 

Μπορείτε να διαβάσετε τα αποτελέσματα της έρευνας εδώ: https://molmed.biomedcentral.com/articles/10.1186/s10020-018-0009-6

Είναι η ενδομητρίωση γενετική νόσος;

Είναι η ενδομητρίωση γενετική νόσος;

Άρθρο του Ι. Σούση

Μαιευτήρα Γυναικολόγου, Ιατρού Αναπαραγωγής

Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature εξέτασε τα δεδομένα 17,000 ασθενών που πάσχουν από ενδομητρίωση.

Βρέθηκε ότι γονίδια τα οποία παίζουν ρόλο στη δράση των γυναικείων ορμονών μπορεί να έχουν σημαντικό ρόλο και στην εμφάνιση της πάθησης.

Είναι ήδη γνωστό ότι η ενδομητρίωση είναι οιστρογονοεξαρτώμενη, αλλά οι μηχανισμοί ανάπτυξής της παραμένουν άγνωστοι.

Για να ρίξουν φως σε αυτούς ακριβώς τους μηχανισμούς, οι ερευνητές ανέλυσαν τα γενετικά δεδομένα ασθενών ευρωπαϊκής και ιαπωνικής καταγωγής. Συνολικά τα δεδομένα αφορούσαν 17.045 γυναίκες με ενδομητρίωση και 191.596 στην ομάδα ελέγχου.

Τα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαίωσαν το ρόλο για 9 από τα 11 γονίδια, τα οποία είχε διαπιστωθεί σε προηγούμενες ευρωπαϊκές μελέτες ότι παίζουν ρόλο στην ενδομητρίωση. Πέντε καινούρια γονίδια βρέθηκαν, που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης ενδομητρίωσης και τα οποία επηρεάζουν τα μονοπάτια δράσης των γυναικείων ορμονών.

Αυτά τα ευρήματα μας δίνουν την ευκαιρία να κάνουμε πιο εξειδικευμένη λειτουργική έρευνα για τα αίτια της ενδομητρίωσης και πιθανόν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων για τη θεραπεία της νόσου.

Μπορείτε να διαβάσετε τα αποτελέσματα της έρευνας εδώ:
https://www.nature.com/articles/ncomms15539#abstract


Image credit: https://gr.pinterest.com/pin/214484000981812885/

Visit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On Linkedin