Breaking News

Μπορεί η ενδομητρίωση να προκαλεί πόνο στα πόδια;

Μπορεί η ενδομητρίωση να προκαλεί πόνο στα πόδια;

Αρθρο του Ι.Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

Η ενδομητρίωση για πολλά χρόνια δεν είχε συνδεθεί με τον πόνο στα πόδια. Κι όμως, η μία στις δύο γυναίκες που πάσχουν από τη μυστηριώδη αυτή ασθένεια έχουν κάποιου είδους πόνο στα πόδια τους, όπως έδειξε πρόσφατη μελέτη.

Συνήθως οι ασθενείς με ενδομητρίωση έχουν εξαιρετικά επώδυνη και βαριά περίοδο, νιώθουν πόνο μετά ή κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης (δυσπαρεύνια) και πυελικό πόνο. Όταν όμως εστίες της ενδομητρίωσης αναπτύσσονται κοντά στα νεύρα των ποδιών που περνούν από τη λεκάνη, μπορεί να προκαλέσουν πόνο στα πόδια, τους γοφούς και τους γλουτούς.

Η διάγνωση του πόνου στα πόδια που σχετίζεται με την ενδομητρίωση είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς πολλές άλλες παθήσεις για τις οποίες γνωρίζουμε περισσότερα, προκαλούν επίσης πόνο στα πόδια. Μην ξεχνάμε ότι μέχρι να διαγνωστεί η ενδομητρίωση περνούν 7 έως και 12 χρόνια από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων.

Κάθε μήνα, κατά τη διάρκεια της εμμηνόρροιας, το ενδομήτριο (η επένδυση της μήτρας) αποβάλλεται μέσω του κόλπου. Αυτό συμβαίνει επειδή αλλάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Στις γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση, ιστός που είναι ίδιος με το ενδομήτριο αναπτύσσεται εκτός μήτρας και τις ημέρες της περιόδου ο ιστός αυτός απορρίπτεται, αλλά δεν υπάρχει τρόπος να φύγει από το σώμα και προκαλεί έντονο πόνο.

Σε ορισμένες γυναίκες αναπτύσσονται εστίες ενδομητρίωσης μέσα και γύρω από τα νεύρα που υπάρχουν στη λεκάνη και τα ισχία ασκώντας πίεση σε αυτά τα νεύρα, με αποτέλεσμα να έχει η ασθενής συμπτώματα όπως πόνος και μούδιασμα στους γοφούς, τους γλουτούς και τα πόδια.

Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις πόνου στα πόδια που σχετίζεται με την ενδομητρίωση, αποδείχθηκε ότι οι εστίες της ενδομητρίωσης είχαν αναπτυχθεί στο ισχιακό νεύρο ή σε ένα από τους κλάδους του. Το ισχιακό νεύρο είναι το μεγαλύτερο και μακρύτερο νεύρο στο ανθρώπινο σώμα. Αρχίζει χαμηλά στην πλάτη μας, διέρχεται από τη λεκάνη και νευρώνει το πόδι σε όλο του το μήκος, διακλαδούμενο σε πολλά μικρότερα νεύρα κατά μήκος της διαδρομής.

Το ισχιακό νεύρο παρέχει αίσθηση στο κάτω μέρος του σώματος. Η πίεση στο ισχιακό νεύρο μπορεί λοιπόν να προκαλέσει πολλά διαφορετικά συμπτώματα, συνηθέστερα πόνο, μούδιασμα και μυρμήγκιασμα στις ακόλουθες περιοχές:

στην εξωτερική πλευρά του ποδιού

πίσω μέρος των μηρών και γάμπα

γόνατο

πατούσα, φτέρνα και πάνω του πέλματος

γοφοί

γλουτοί

Πολλές γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση νιώθουν ανακούφιση όταν:

εκτείνουν απαλά το πόδι εστιάζοντας στους γλουτούς, τους μηρούς, τις γάμπες τους μύες και τους μύες του πέλματος

κάνουν ήπια άσκηση, όπως η γιόγκα, κολύμπι ή περπάτημα, καθώς βοηθούν στην αντιμετώπιση της φλεγμονής

παίρνουν παυσίπονα και βάζουν αλοιφές για τη φλεγμονή και τον πόνο

Οι ασθενείς έχουν δει αποτελέσματα όταν τρώνε:

φρούτα και λαχανικά πλούσια σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά (πχ φυλλώδη πράσινα λαχανικά, μούρα και εσπεριδοειδή).

άπαχα κρέατα και ξηρούς καρπούς που περιέχουν αντιφλεγμονώδεις ενώσεις, όπως ωμέγα-3 (πχ ψάρια, καρύδια, αμύγδαλα, σουσάμι)

Επίσης, όταν αποφεύγουν:

τρόφιμα που συνδέονται με τις φλεγμονές (όπως κόκκινο κρέας, αλκοόλ, τρόφιμα με πολλά συντηρητικά)

Το νερό βοηθά. Η αφυδάτωση μπορεί να εντείνει τη φλεγμονή και τον πόνο σε όλο το σώμα. Οι εναλλακτικές θεραπείες, όπως ο βελονισμός και το θεραπευτικό μασάζ, έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές για ορισμένες ασθενείς με ενδομητρίωση που παρουσιάζουν πόνο στα πόδια.

Can endometriosis cause leg pain?

Can endometriosis cause leg pain?

By I.Soussis MD

Experts have only recently begun to recognize how widespread leg pain may be in women with endometriosis. Usually endometriosis patients experience extremely painful, heavy periods, pain after or during sexual activity (called dyspareunia) and pelvic pain. When endometriosis growths though impact the nerves surrounding the pelvis, they can cause pain in the legs, hips and buttocks.

As many as 50 percent of women with endometriosis may experience some form of leg pain, according to a 2016 study. 

Diagnosing endometriosis-related leg pain can be tricky because of a wide range of other medical conditions that are better understood and easier to diagnose can also cause leg pain.

During regular menstruation, the uterus lining sheds and leaves the body through the vagina. This happens in response to changing hormone levels. When endometrial tissue grows outside the uterus, the cells still shed, but they cannot leave the body, causing painful symptoms.

In some cases, endometrial tissues grow in and around the many nerves that travel through the pelvis and hip. Abnormal growths can put pressure on the pelvic nerves. This may cause pain and numbness in the hips, buttock, and legs. 

Nearly all of the documented cases of leg pain associated with endometriosis involve abnormal growths on the sciatic nerve or one of its branches.The sciatic nerve is considered the largest and longest nerve in the human body. It begins in the lower back, runs through the pelvis, and down the leg into the foot, branching into several smaller nerves along the way. Pressure on this nerve can cause pain in the lower body.

The sciatic nerve provides sensation to most of the lower portion of the body. Pressure on the sciatic nerve can, therefore, cause a lot of different symptoms, most commonly pain, numbness, and tingling that radiates into the following areas: 

  • outside of the leg
  • back of the thighs and calf
  • knee
  • sole, heel, and top of the foot 
  • hips 
  • buttock

Everyday tips for finding relief include:

  • gentle stretching focusing on the buttocks, thighs, calf, and feet muscles
  • gentle exercise, such as yoga, swimming, or walking can often help ease inflammation. 
  • counter pain medications and pain-relieving topical treatments on painful areas can ease inflammation and pain. 

Patients have seen good results when they eat:

  • fruits and vegetables rich in fiber and antioxidants (such as leafy green vegetables, berries, and citrus fruits).
  • lean meats and nuts that contain anti-inflammatory compounds, such as omega-3 (such as fish, walnuts, almonds, sesame seeds)

Also, when they avoid:

  • foods linked with inflammation (such as red meat, alcohol, heavily refined or preserved foods)

Drinking a lot of water also helps. Dehydration can intensify inflammation and pain throughout the whole body. Alternative therapies, such as acupuncture and massage therapy have proven to be effective for some endometriosis patients who experience leg pain.

Source: https://www.medicalnewstoday.com/articles/321457.php 

 

Τι προκαλεί το πρήξιμο της “κοιλιάς της ενδομητρίωσης”;

Τι προκαλεί το πρήξιμο της “κοιλιάς της ενδομητρίωσης”;

Άρθρο του Ι. Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

Την αποκαλούν endo belly (στα ελληνικά θα μπορούσαμε να το μεταφράσουμε “κοιλιά της ενδομητρίωσης”) και είναι το ξαφνικό, έντονο πρήξιμο της κοιλιάς γυναικών που πάσχουν από ενδομητρίωση. Συχνά συνοδεύεται από πόνο και έντονη δυσφορία, ενώ θυμίζει κοιλιά εγκυμοσύνης. 

Η “κοιλιά της ενδομητρίωσης” είναι μια περίπλοκη κατάσταση, όπως είναι περίπλοκη ασθένεια και η ενδομητρίωση. Ακόμα και μία μαγνητική δεν αποκαλύπτει τα αίτια του πρηξίματος.  

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες:

• Η ενδομητρίωση προκαλεί ουλές μέσα στην κοιλιά που περιορίζουν την ελεύθερη κίνηση των εντέρων. 

• Οι εστίες της ενδομητρίωσης μπορεί να παρουσιάσουν έξαρση σε διαφορετικά σημεία του εμμηνορροϊκού κύκλου, ενεργοποιώντας την αντίδραση του ανοσοποιητικού, που γίνεται αντιληπτή με το πρήξιμο. 

• Όταν ο ιστός του ενδομητρίου αναπτύσσεται σε άλλα όργανα, κατά την εμμηνορρυσία προκαλείται και αιμορραγία εσωτερική που ερεθίζει το έντερο και προκαλείται πρήξιμο.

• Οι ασθενείς με ενδομητρίωση πολλές φορές παρουσιάζουν διαταραχές της  εντερικής λειτουργίας. Η “κοιλιά της ενδομητρίωσης” μπορεί να είναι το αποτέλεσμα αυτής της κακής λειτουργίας των εντέρων.   

Επειδή δεν υπάρχει καμία κοινώς αποδεκτή εξήγηση για το τι προκαλεί την πρησμένη “κοιλιάς της ενδομητρίωσης”, δεν υπάρχει και κάποια αιτιολογική θεραπεία. 

1. Βεβαιωθείτε ότι πρόκειται για “κοιλιά της ενδομητρίωσης” 

Διάφορες  παθήσεις έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό το πρήξιμο της κοιλιάς και τον πόνο. Οι γυναίκες με ενδομητρίωση είναι πιο επιρρεπείς στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, κύρια συμπτώματα του οποίου είναι ο πόνος, το πρήξιμο, η δυσκοιλιότητα και και οδυνηρές κινήσεις του εντέρου. Ινομυώματα ή κύστεις μπορεί επίσης να προκαλέσουν πρήξιμο. 

2. Καταγράψτε την κατανάλωση τροφών και νερού

Οι πληροφορίες αυτές θα βοηθήσουν τον διατροφολόγο να διαπιστώσει τις συνήθειές σας. Θα μπορέσει να σας συμβουλεύσει για το ποια τρόφιμα πιθανόν σας ενοχλούν.  

Οι διατροφολόγοι και σύμβουλοι ευεξίας συνιστούν συνειδητή διατροφή, που περιλαμβάνει να κάθεστε σωστά σε καρέκλα την ώρα που τρώτε στο τραπέζι, καλή μάσηση και να μην διακόπτετε το γεύμα σας. Έτσι βοηθάτε την πέψη και μειώνετε τον κίνδυνο πρηξίματος. 

3. Δοκιμάστε τη λειτουργία του εντέρου

Δοκιμάστε μια αντιφλεγμονώδη διατροφή. Ο καλύτερος τρόπος για να βρείτε ποια εκδοχή αυτής της διατροφής σας ταιριάζει είναι η εις άτοπον επαγωγή. Αφαιρείτε από τη διατροφή σας τρόφιμα που έχετε δει ότι σας ενοχλούν. Ο διατροφολόγος μπορεί να σας συμβουλεύσει πως να κάνετε σωστά τη διαδικασία.

Συχνά συστήνουν στις ασθενείς με ενδομητρίωση να αφαιρέσουν από τη διατροφή τους το αλκοόλ, τη γλουτένη, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά, τη σόγια, το κόκκινο κρέας, τα συντηρητικά, τα τεχνητά σάκχαρα και την καφεΐνη.

Οι ασθενείς με ενδομητρίωση έχουν αναφέρει θετικά αποτελέσματα από διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες, αλλά και με συνταγές από τη φύση, όπως πχ να πίνουν φρέσκο χυμό σέλινου μόλις ξυπνήσουν το πρωί. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη δίαιτα για την ενδομητρίωση. Πρέπει να διαπιστώσετε ποιες τροφές σας επηρεάζουν και ποιες όχι. 

4. Ελέγξτε τις ορμόνες σας

Η ενδομητρίωση συνοδεύεται συχνά από ορμονικές διαταραχές. Το σάκχαρο του αίματος στα σωστά επίπεδα βοηθά στην ορμονική ισορροπία. Καλό είναι να δείτε έναν ενδοκρινολόγο. Ο βελονισμός μπορεί να βοηθήσει, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι απελευθερώνει νορεπινεφρίνη και μας βάζει σε κατάσταση ηρεμίας και πέψης. 

5. Ασκηθείτε

Πολλές γυναίκες αποφεύγουν την γυμναστική όταν πονούν. Η άσκηση όμως, με την πάροδο του χρόνου μειώνει τον πόνο, καθώς βοηθάει στην κυκλοφορία του αίματος, μειώνει το στρες και διατηρεί τη ροή θρεπτικών ουσιών και οξυγόνου σε όλο το σώμα. Οι απαλές κινήσεις του κορμού δεξιά κι αριστερά βοηθούν την κυκλοφορία και την κίνηση στην κοιλιακή περιοχή και συμβάλλουν στη μείωση τόσο του πόνου όσο και του πρηξίματος.  

6. Κοιμηθείτε αρκετά

Κατά τη διάρκεια του ύπνου το σώμα μας επιδιορθώνει τις βλάβες. Η στέρηση του ύπνου μπορεί να προκαλέσει ορμονικές και μεταβολικές διαταραχές και να κάνει πιο έντονες τις αντιδράσεις μας στον πόνο και το στρες, που συμβάλλουν στο πρήξιμο. Οι γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση αντιμετωπίζουν συχνά προβλήματα αϋπνίας. Πολλές γυναίκες βλέπουν βελτίωση χρησιμοποιώντας λεβάντα, βάζοντας φίλτρα μπλε φωτός στο κινητό τους τα βράδια και κλείνοντας τις ηλεκτρονικές συσκευές όταν νυχτώσει. Αφεψήματα όπως το χαμομήλι βοηθούν επίσης. 

7. Περιορίστε το άγχος

Το άγχος τροφοδοτεί την ενδομητρίωση και τα συμπτώματά της ενδομητρίωσης προκαλούν σωματική και πνευματική πίεση, οπότε αυτός ο φαύλος κύκλος πρέπει να σπάσει. Οι ασκήσεις αναπνοής, η ψυχολογική θεραπεία και η άσκηση είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές για τις γυναίκες με ενδομητρίωση.

Image: https://www.instagram.com/p/Bfbd_88gkng/ 

 

What is endo belly and why does it occur?

What is endo belly and why does it occur?

Severe bloating in women with endometriosis, also known as “endo belly” is often painful and uncomfortable and takes a toll on self-image.

Endo belly is a complex situation as endometriosis is a complex disease. Even a CT scan, cannot reveal the cause why it is happening. 

There are a few theories: 

  • Endometriosis causes adhesions that can reduce the mobility of the bowel. 
  • Endometriosis lesions can flare at different parts of the menstrual cycle, which can cause an immune response, which includes swelling.
  • The ectopic endometrial tissue growing on other organs, at the time of  menstruation is also bleeding internally, and the body gets inflamed. 
  • Endometriosis patients can be more sensitive in regards to how their intestines and gut process food. Endo belly could be a side effect of the intestines working overtime.

There is no proven explanation on what causes bloating with endometriosis, so there is no official cure for endo belly.

1. Make sure it is only endo belly

Several diseases and conditions are marked by severe swelling. Women with endo are more prone to Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO), which is often characterized by painful bloating, constipation, and painful bowel movements. Fibroids or cysts may also lead to bloating as well as Irritable Bowel Syndrom. 

2. Track food and water 

Log food and water intake. It helps you to identify patterns. Get advice from a dietitian/nutritionist about food that your body reacts to.

Nutritionists and wellness advocates recommend mindful eating, which includes sitting upright at the table for meals and undistracted consumption with thorough chewing. All of this helps support digestion and reduce bloating risk.

3. Check your gut 

Try an anti-inflammatory diet. The best way to find your version of this diet is to start with an elimination diet, slowly add things back in, and note when endo belly occurs. Eliminate those foods. Your dietitian can help you through this process.

The following are regularly recommended to endo patients: generally eliminate alcohol, gluten, dairy, eggs, soy, red meat, preservatives, artificial sugars, and caffeine. 

Women report positive experiences with the keto diet and low-carb diets, but also with natural remedies like drinking fresh celery juice first thing in the morning.  

There’s no one diet for endometriosis. You have to see what’s best for you and what you react to.

4. Check your hormones

Endometriosis comes with hormonal imbalance. Keeping blood sugar balanced will help support proper hormone balance. Make an appointment with an endocrinologist. Acupuncture may help balance hormones, it has been found to release norepinephrine and put us in a state of rest and digest, which is when our body can begin healing itself.

5. Workout 

Many women are afraid to workout when they are in pain, but exercising will actually decrease the pain over time, because it helps with the circulation of the blood, reduce stress, and maintain nutrient and oxygen flow to the whole body. Gentle twisting motions will aid in circulation and movement through the abdominal region and help with pain as well as bloating.

6. Get enough sleep

The body repairs itself during deep sleep. Sleep deprivation can cause hormonal and metabolic changes and increase pain and stress responses (and thus bloating), and women with endo often struggle with insomnia. Popular sleep inducing recommendations include lavender scents, blue light phone filters in the evenings, eliminating electronics after a certain time, and chamomile teas. 

7. Limit the stress

Stress fuels endometriosis and its symptoms, and endometriosis creates physical and mental stress, so the cycle needs to be slowed as much as possible. Breathing exercises, physical and emotional therapy, and exercise have been essential for many endo women.

Sources: https://www.endofound.org/endo-belly 

https://www.health.com/menstruation/endo-belly 

 

Image: https://www.instagram.com/p/Bfbd_88gkng/ 

 

Stinging nettle reduces size of lesions in rat model of endometriosis

Stinging nettle reduces size of lesions in rat model of endometriosis

Treatment with the aerial parts of the stinging nettle (Urtica dioica L.), a plant used in traditional medicine, reduced the size of endometrial lesions in a rat model of endometriosis,according to the results of a new study.

The study, “Bioactivity-guided isolation of flavonoids from Urtica dioica L. and their effect on endometriosis rat model,” were published in the Journal of Ethnopharmacology.

U. dioica L., commonly known as the stinging nettle, is a medicinal herb that has been used traditionally for centuries. U. dioica leaves and roots are used as a blood purifier, an emmenagogue (herbs that stimulate blood flow in the pelvic area and uterus), and a diuretic as well as to treat menstrual hemorrhage, rheumatism, and eczema.

Many studies have assessed the biological activity of U. dioica, reporting antioxidant, antidiabetic, antiviral, [liver protective], antimicrobial, diuretic, anti-inflammatory, anti-hyperlipidemic (lowers the levels of fatty molecules), [antiparasitic], analgesic, anti-arthritic, anti-cancer, hypotensive (lowers blood pressure), and immunomodulatory activities,” they added.

In this study, a team of investigators from the Gazi University in Turkey evaluated the effects of U. dioica in the treatment of endometriosis, using a rat model of disease.

They started by inducing endometriosis in the animals by injecting womb cells from female rat donors into the abdominal walls of other female rats. Then they collected plant extracts containing chemical compounds found on the aerial parts of U. dioica, using three different reagents: methanol, ethyl acetate, and n-hexane.

In addition, in an attempt to isolate the specific compounds that might have relevant clinical activity, they used a technique called chromatography to obtain four different fractions (A, B, C, and D), each containing chemical compounds of different “weights,” found on plant extracts that had been obtained using methanol.

To assess the activity and effects of the different types of extracts and fractions, they then treated animals who had developed endometriosis with the different compounds, all administered orally, once a day, for four weeks, at a dose of 100 mg/kg.

In addition, some animals were treated with buserelin acetate (sold under the brand name Suprefact by Sanofi) — a medication to treat endometriosis — to be used as reference controls.

Results showed that animals treated with methanol plant extracts and those treated with buserelin acetate had a significant reduction in the size of endometrial lesions, compared to rats that had been treated with carboxymethyl cellulose (CMC; controls).

In addition, treatment with methanol plant extracts and with buserelin acetate significantly reduced the levels of two inflammatory markers — tumor necrosis factor alpha (TNF-α) and interleukin-6 (IL-6) — and those of a molecule that controls blood vessel growth, called vascular endothelial growth factor (VEGF), found on the fluid surrounding the lesions.

Analysis of the different fractions that had been obtained from methanol plant extracts revealed fraction C was the most active, having practically the same effects as the original extract at reducing the size of endometrial lesions and the levels of disease activity markers.

A subsequent analysis showed that fraction C contained six different compounds, all belonging to a class of chemicals known as flavonoids: rutin, isoquercetin, kaempferol-3-O-rutinoside, isorhamnetin-3-O-rutinoside, kaempferol-3-O-glucoside and isorhamnetin-3-O-glucoside. Flavonoids are natural substances found in plants and are known for their anti-oxidative, anti-inflammatory and anti-cancer properties.

Flavonoids act as antioxidants, arrest the cell cycle and some of them have been shown to decrease cytokine expression and secretion release,” the researchers said. Cytokines are molecules that mediate and regulate immune and inflammatory responses.

Therefore, flavonoids as cytokine modulators can be effective in the regression of endometriosis,” they concluded.

Read more: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378874118326138?via%3Dihub

Η τσουκνίδα συρρικνώνει τις εστίες της ενδομητρίωσης

Η τσουκνίδα συρρικνώνει τις εστίες της ενδομητρίωσης

Άρθρο του Ι.Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

Η θεραπεία με τα εναέρια μέρη της τσουκνίδας (Urtica dioica L.), η οποία χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική, συρρίκνωσε τις εστίες ενδομητρίωσης σε ένα μοντέλο της νόσου σε αρουραίο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας νέας μελέτης.

Η τσουκνίδα, χρησιμοποιείται εδώ και πολλούς αιώνες εξαιτίας των θεραπευτικών της ιδιοτήτων. Τα φύλλα και οι ρίζες της χρησιμοποιούνται για να καθαρίζουν το αίμα, ως εμμηναγωγό (βότανα που διεγείρουν τη ροή αίματος στην περιοχή της πυέλου και τη μήτρα) ως διουρητικό, αλλά και για την αντιμετώπιση της εμμηνορροϊκής αιμορραγίας, των ρευματικών νοσημάτων και του εκζέματος.

“Πολλές μελέτες έχουν γίνει σχετικά με τη βιολογική δράση της τσουκνίδας (U. Dioica) και έδειξαν ότι λειτουργεί ως αντιοξειδωτικό, αντιδιαβητικό, αντιιικό, προστατευτικό του ήπατος, αντιμικροβιακό, διουρητικό, αντιφλεγμονώδες, αντι-υπερλιπιδαιμικό (μειώνει τα επίπεδα των λιπιδίων) , αντιπαρασιτικό, εναντίον της αρθρίτιδας, αντικαρκινικό, μειώνει την αρτηριακή πίεση και έχει ανοσορυθμιστικές ιδιότητες”, είπαν οι ερευνητές.

Η ομάδα του πανεπιστημίου Γκαζί στην Τουρκία αξιολόγησε τη δράση της τσουκνίδας στη θεραπεία της ενδομητρίωσης, χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο νόσου αρουραίων.

Ξεκίνησαν προκαλώντας ενδομητρίωση στα ζώα με έγχυση κυττάρων μήτρας από θηλυκές δότριες αρουραίους στα κοιλιακά τοιχώματα άλλων θηλυκών αρουραίων. Έπειτα συλλέχθηκαν φυτικά εκχυλίσματα που περιέχουν χημικές ενώσεις που βρίσκονται στα εναέρια τμήματα της τσουκνίδας, χρησιμοποιώντας τρεις διαφορετικούς διαλύτες: μεθανόλη, οξικό αιθυλεστέρα και n-εξάνιο,

Επιπλέον, σε μια προσπάθεια απομόνωσης των συγκεκριμένων ενώσεων που μπορεί να έχουν σχετική κλινική δράση, χρησιμοποίησαν μια τεχνική που ονομάζεται χρωματογραφία για να ληφθούν τέσσερα διαφορετικά κλάσματα (Α, Β, C και D), καθένα από τα οποία περιέχει χημικές ενώσεις διαφορετικών “βαρών” που υπάρχουν σε εκχυλίσματα φυτών τα οποία είχαν ληφθεί με τη χρήση μεθανόλης.

Για να εκτιμηθεί η δραστικότητα των διαφόρων τύπων εκχυλισμάτων και κλασμάτων, έδωσαν θεραπεία με διαφορετικές ενώσεις σε αρουραίους που είχαν αναπτύξει ενδομητρίωση. Όλες χορηγήθηκαν από του στόματος, μία φορά την ημέρα, για τέσσερις εβδομάδες, σε δόση 100 mg ανά χιλιόγραμμο βάρους σώματος.

Επιπλέον, ορισμένα ζώα υποβλήθηκαν σε θεραπεία με οξική βουσερελίνη, ένα φάρμακο που αποτελεί τυπική αγωγή της ενδομητρίωσης και χρησιμοποιήθηκε σε ομάδα ελέγχου.

Φάνηκε ότι τα ζώα που υποβλήθηκαν σε αγωγή με φυτικά εκχυλίσματα μεθανόλης και αυτά που υποβλήθηκαν σε αγωγή με οξική βουσερελίνη είχαν σημαντική μείωση στο μέγεθος των εστιών ενδομητρίωσης, σε σύγκριση με τους αρουραίους που είχαν υποβληθεί σε αγωγή με καρβοξυμεθυλοκυτταρίνη (CMC) ως εικονικό φάρμακο.

Επιπλέον, η θεραπεία με φυτικά εκχυλίσματα μεθανόλης και με οξική βουσερελίνη μείωσε σημαντικά τα επίπεδα δύο φλεγμονωδών δεικτών – παράγοντα νέκρωσης όγκων (TNF-α) και ιντερλευκίνης-6 (IL-6) – και εκείνων ενός μορίου που ελέγχει την ανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων , που ονομάζεται αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας (VEGF), που βρίσκεται στο υγρό που περιβάλλει τις εστίες ενδομητρίωσης.

Ανάλυση των διαφορετικών κλασμάτων που ελήφθησαν από φυτικά εκχυλίσματα μεθανόλης αποκάλυψε ότι το κλάσμα C ήταν το πλέον δραστικό, έχοντας σχεδόν τα ίδια αποτελέσματα με το αρχικό εκχύλισμα στη μείωση του μεγέθους των ενδομητρικών εστιών και των επιπέδων των δεικτών ενεργής νόσου.

Μια μεταγενέστερη ανάλυση έδειξε ότι το κλάσμα C περιείχε έξι διαφορετικές ενώσεις, όλες ανήκουσες σε μια κατηγορία χημικών ουσιών γνωστών ως φλαβονοειδή: rutin, isoquercetin, kaempferol-3-O-rutinoside, isorhamnetin-3-O-rutinoside, kaempferol-3-O-glucoside and isorhamnetin-3-O-glucoside. Τα φλαβονοειδή είναι φυσικές ουσίες που υπάρχουν σε φυτά και είναι γνωστές για τις αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις και αντικαρκινικές τους ιδιότητες.

“Τα φλαβονοειδή δρουν ως αντιοξειδωτικά, αναστέλλουν τον κυτταρικό κύκλο και μερικά από αυτά έχει φανεί ότι μειώνουν την έκφραση και την απελευθέρωση της έκκρισης των κυτοκινών”, ανέφεραν οι ερευνητές. Οι κυτοκίνες είναι μόρια που μεσολαβούν και ρυθμίζουν ανοσολογικές και φλεγμονώδεις αποκρίσεις.

“Ως εκ τούτου, τα φλαβονοειδή ως ρυθμιστές της κυτοκίνης μπορούν να είναι αποτελεσματικά στη συρρίκνωση της ενδομητρίωσης”, κατέληξαν.

Διαβάστε περισσότερα:https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378874118326138?via%3Dihub

Ενδομητρίωση και αϋπνία

Ενδομητρίωση και αϋπνία

Άρθρο του Ι. Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

Οι γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση συχνά δυσκολεύονται να κοιμηθούν. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που σχετίζονται με την ενδομητρίωση, οι οποίοι προκαλούν προβλήματα στον ύπνο.

Πόνος

Οι περισσότερες γυναίκες με ενδομητρίωση υποφέρουν από πυελικό πόνο που αυξάνεται πριν και κατά τη διάρκεια της περιόδου, καθώς και κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης και μετά από αυτή. Ο πόνος σχετίζεται με φλεγμονή του ενδομητρίου.

Ο πόνος τη νύχτα επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου. Η μεγάλη πλειοψηφία των γυναικών με ενδομητρίωση πονούν σχεδόν καθημερινά και η έλλειψη ύπνου μπορεί να επιδεινώσει περαιτέρω τον πόνο.

Εξάψεις

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν μερικές φορές παρόμοια συμπτώματα με τις εξάψεις που έχουν συνήθως οι γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Αυτό εκτιμάται ότι προκαλείται από ορμονικές διακυμάνσεις ή ως παρενέργεια των φαρμάκων που χορηγούνται συνήθως για τη θεραπεία της ενδομητρίωσης.

Οι εξάψεις προκαλούν αύξηση της αδρεναλίνης και σχετίζονται με χρόνια αϋπνία.

Άγχος

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν υψηλότερα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης σε σχέση με τις γυναίκες που πάσχουν από οποιαδήποτε άλλη γυναικολογική διαταραχή. Ο χρόνιος πυελικός πόνος και η υπογονιμότητα επιδεινώνουν το άγχος.

Το άγχος ενεργοποιεί την αντίδραση πάλης ή φυγής εντείνοντας τη λειτουργία των περιοχών του εγκεφάλου μας που βοηθούν στη ρύθμιση του ύπνου. Αυτό συχνά δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, στον οποίο οι γυναίκες που έχουν άγχος και αϋπνία αγχώνονται συνεχώς επειδή δεν μπορούν να κοιμηθούν, γεγονός που εντείνει τη αϋπνία.

Συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα τη νύχτα

Η ενδομητρίωση έχει διάφορα συμπτώματα που σχετίζονται με την ουροδόχο κύστη και το έντερο, συμπεριλαμβανομένης της συχνής ούρησης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλές φορές αναπτύσσονται εστίες ενδομητρίωσης στην κύστη και το έντερο. Μερικές φορές ο οργανισμός της γυναίκας αντιδρά με υπερδραστηριότητα της ουροδόχου κύστης.

Η συχνή ούρηση κατά τη διάρκεια της νύχτας διακόπτει τον ύπνο και μερικές γυναίκες δεν καταφέρνουν να κοιμηθούν ξανά εξαιτίας του πόνου της ενδομητρίωσης ή άλλων συμπτωμάτων.

Ημικρανίες

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν αυξημένες πιθανότητες να παθαίνουν ημικρανίες. Οι γυναίκες που έχουν ημικρανίες είναι 2 έως 8 φορές πιο πιθανό να έχουν προβλήματα με τον ύπνο τους, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Ημικρανίας.

Βαρύτερη περίοδος με μεγαλύτερη διάρκεια

Η ενδομητρίωση σε πολλές ασθενείς προκαλεί μεγαλύτερης διάρκειας περίοδο, μικρότερο κύκλο και μεγαλύτερη αιμορραγία. Μπορεί επίσης να επιδεινώσει τα συμπτώματα πριν την περίοδο, από κράμπες και πονοκεφάλους μέχρι προβλήματα που σχετίζονται με το έντερο. Όλα αυτά δημιουργούν προβλήματα στον ύπνο.

Οι διακυμάνσεις των ορμονών που συνδέονται με τον κύκλο της γυναίκας, οδηγούν μερικές φορές σε διαταραχές του ύπνου, συμπεριλαμβανομένης της υπερυπνίας και της αϋπνίας. γυναίκες που έχουν πολλές μέρες περίοδο μπορεί να αντιμετωπίζουν σοβαρές διαταραχές του ύπνου.

Κυριαρχία οιστρογόνων και απορρύθμιση της κορτιζόλης

Η κυριαρχία οιστρογόνων είναι συχνή στις γυναίκες με ενδομητρίωση και η αϋπνία είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της. Το ισορροπημένο σάκχαρο είναι βασικό για τη διαχείριση των ορμονών μας. Η έλλειψη ύπνου επηρεάζει αρνητικά το σάκχαρο του αίματός μας, επειδή προκαλείται αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη με αποτέλεσμα υψηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Αυτή η ανισορροπία προκαλεί μια σειρά ανισορροπιών στο σώμα, συμπεριλαμβανομένων των ορμονών μας.

Ίσως το χρόνιο άγχος της ζωής με ενδομητρίωση να προκαλεί την απορρύθμιση της κορτιζόλης, η οποία με τη σειρά της μπορεί να προκαλέσει αϋπνία, διαταραγμένο ύπνο και μια σειρά άλλων προβλημάτων.

Η έκκριση της κορτιζόλης ακολουθεί ένα πρόγραμμα κατά τη διάρκεια της ημέρας που επιτρέπει στον οργανισμό μας να ξυπνήσει και να νιώθει σε εγρήγορση και μετά να χαλαρώνει και να κοιμάται. Αν αυτό το πρόγραμμα διαταραχθεί, μπορεί να είναι δύσκολο να ξυπνήσουμε ή να κοιμηθούμε ή ακόμα μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε κουρασμένοι όλη την ημέρα.

How does endometriosis disrupt sleep?

How does endometriosis disrupt sleep?

Women who suffer from endometriosis often find it difficult to sleep. There are many factors relating to endometriosis and its symptoms that can disturb sleep patterns:

Pain and discomfort

Most women with endometriosis report moderate to severe pelvic pain that increases before and during their period, as well as during and after sex. This pain is associated with endometrial inflammation.

A painful night can affect your sleep. Pain is the most debilitating symptom on a daily basis for many women with endometriosis, and the associated sleep loss can exacerbate that pain even further.

Hot flashes

Women with endometriosis sometimes experience symptoms similar to the uncomfortable hot flashes often associated with menopause. This is believed to be caused by hormone fluctuations or as a side effect of medications commonly used to treat endometriosis.

Hot flashes cause a corresponding surge in adrenaline and are associated with chronic sleep loss.

Anxiety

Women with endometriosis experience higher rates of depression and anxiety than women who suffer from any other gynecological disorder. Chronic pelvic pain and infertility exacerbate anxiety.

Anxiety activates our fight-or-flight response, ramping up the areas of our brain that helps with sleep regulation. This often contributes to a feedback loop, in which people struggling with anxiety and insomnia suffer from chronic worry about not being able to fall asleep, leading to a domino effect that creates a pattern of sleep loss.

Having to go to the bathroom at night

Endometriosis is associated with a range of bladder and bowel symptoms, including frequent urination. This is because, in women with endometriosis, cells that should be in the womb end up elsewhere–like in the bladder or bowels. The body sometimes responds with negative symptoms like an overactive bladder.

Frequent urination during the night disrupts sleep and some women may have trouble falling back asleep due to pain or other troubling symptoms.

Migraines

Women with endometriosis are likelier to experience migraines. Migraine sufferers are 2 to 8 times likelier to experience sleep problems, according to the American Migraine Association.

Longer and heavier periods

Endometriosis causes longer periods, shorter and more frequent cycles, and heavier menstrual flows for many women. It can also worsen PMS symptoms, from cramps to headaches and bowel-related issues, all of which can disturb sleep.

Because the hormone fluctuations associated with monthly cycles sometimes lead to sleep disturbances, including both hypersomnia and insomnia, it makes sense that women with atypically long periods would experience severe sleep disruption.

Estrogen dominance and deregulation of cortisol

Estrogen dominance as a common imbalance for women with endometriosis and insomnia is a symptom of this. Balanced blood sugar is a key way to manage our hormones. Sleep deprivation negatively affects our blood sugar by causing heightened insulin resistance resulting in higher blood sugar levels. This imbalance causes a cascade of imbalances in the body, including with our hormones.

Perhaps the chronic stress of living with endometriosis is causing cortisol deregulation, which in turn can cause insomnia, disturbed sleep, and a host of other problems that may sound familiar.

Cortisol follows a pattern throughout the day that allows our body to wake up feeling alert, and then unwind, and fall asleep. If this pattern is disturbed, we may find it difficult to wake up or fall asleep, or we may just feel tired all day long.

 

Τα αυξημένα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς σχετίζονται με τον χρόνιο πόνο και τη σοβαρότητα της ενδομητρίωσης

Τα αυξημένα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς σχετίζονται με τον χρόνιο πόνο και τη σοβαρότητα της ενδομητρίωσης

Άρθρο του Ι.Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

Οι ασθενείς που πάσχουν από ενδομητρίωση και έχουν δυσλειτουργία του θυρεοειδούς έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να υποφέρουν από χρόνιο πόνο και να έχουν πιο σοβαρή ενδομητρίωση, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Η ενδομητρίωση είναι μία μυστηριώδης ασθένεια. Οι αυτοάνοσες διαταραχές του θυρεοειδούς σχετίζονται με την ενδομητρίωση, αλλά ο μηχανισμός με τον οποίο συνδέονται οι δύο ασθένειες είναι άγνωστος.

Κάθε κύτταρο στο σώμα μεταφέρει πρωτεϊνικούς δείκτες, που ονομάζονται αντιγόνα καιεπιτρέπουν σε ένα κύτταρο να αναγνωρίζεται από το ανοσοποιητικό σύστημα ως “δικό μου” ή “ξένο“. Σε αυτοάνοσες διαταραχές του θυρεοειδούς, το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού επιτίθεται και προκαλεί βλάβες στον θυρεοειδή αδένα. Αυτές οι ασθένειες χαρακτηρίζονται από την παραγωγή αυτοαντισωμάτων έναντι ειδικών αντιγόνων τουθυρεοειδούς και του υποδοχέα ορμόνης διέγερσης του θυρεοειδούς.

Οι ερευνητές του Université Paris Descartes μελέτησαν τη σχέση μεταξύ της ενδομητρίωσης και των αυτοάνοσων διαταραχών του θυρεοειδούς και ειδικότερα πώς οι διαταραχές του θυρεοειδούς επηρεάζουν την εξέλιξη της ενδομητρίωσης.

Διαπίστωσαν ότι τόσο τα επίπεδα του RNA όσο και των πρωτεϊνών που εμπλέκονται στο μεταβολισμό του θυρεοειδούς ήταν διαφορετικά στο δείγμα του ενδομητρίου που ελήφθη μεβιοψία από ασθενείς με ενδομητρίωση και σε υγιείς γυναίκες. Τα μόρια RNA δρουν ως πρότυπα για να παράγουν πρωτεΐνες, οι οποίες εκτελούν βασικές λειτουργίες στο κύτταρο.

Επίσης, στα ενδομητριωτικά κύτταρα, η ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών ήταν διαφορετική σε σύγκριση με αυτή των κυττάρων από την ομάδα ελέγχου. Η θυρεοειδική ορμόνη Τ4 (θυροξίνη) μετατρέπεται σε Τ3 (τριϊωδοθυρονίνη), η οποία είναι πολύ πιο δραστική από την Τ4. Στα ενδομητριωτικά κύτταρα, η παραγωγή Τ4 αυξήθηκε, ενώ η Τ3 μειώθηκε.

Η ορμόνη διέγερσης του θυρεοειδούς ρυθμίζει την παραγωγή των Τ3 και Τ4. Οι in vitro (εργαστηριακές) μελέτες που χρησιμοποίησαν κύτταρα από το ενδομήτριο ασθενών με ενδομητρίωση και υγιών γυναικών έδειξαν ότι η ορμόνη διέγερσης του θυρεοειδούς αύξησε τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων. Οι ερευνητές όμως, δεν είδαν διαφορές στην αύξηση της ταχύτητας πολλαπλασιασμού μεταξύ των ενδομητριωτικών κυττάρων και των υγιώνκυττάρων.

Οι μελέτες στα ποντίκια επιβεβαίωσαν τα δεδομένα που αποκτήθηκαν in vitro δεδομένου ότι τα ενδομητριωτικά εμφυτεύματα βρέθηκαν να είναι μεγαλύτερα όταν αυξήθηκαν οι θυρεοειδικές ορμόνες. Μια αναδρομική ανάλυση των ασθενών με ενδομητρίωση με ή χωρίς διαταραχή θυρεοειδούς αποκάλυψε αυξημένο χρόνιο πυελικό πόνο και προχωρημένο στάδιο ενδομητρίωσης σε ασθενείς με διαταραχή του θυρεοειδούς.

Μπορείτε να διαβάσετε τα αποτελέσματα της έρευνας εδώ:https://www.pnas.org/content/116/24/11894

Μύθοι και αλήθειες για την ενδομητρίωση

Μύθοι και αλήθειες για την ενδομητρίωση

Άρθρο του Ι.Σούση, Μαιευτήρα Γυναικολόγου, Ιατρού Αναπαραγωγής

Η ενδομητρίωση είναι αναμφίβολα μια από τις πιο αινιγματικές παθήσεις από την οποία πάσχουν περίπου 200 εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο και συνήθως συνοδεύεται από χρόνιο πόνο.

Υπάρχουν πολλοί μύθοι για την ενδομητρίωση:

Μύθος #1

Είναι κανονικό να πονάς τόσο πολύ κατά τη διάρκεια της περιόδου σου, που να μην μπορείς να ανταπεξέλθεις στις καθημερινές σου υποχρεώσεις

Αλήθεια: Δεν είναι κανονικό. Ο πόνος μπορεί να προκαλείται από ενδομητρίωση ή άλλα γυναικολογικά προβλήματα.

Μύθος #2

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση πονάνε πολύ μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου

Αλήθεια: Ο πόνος μπορεί να είναι χρόνιος. Πολλές φορές οι γυναίκες με ενδομητρίωση πονούν πολύ πριν ή μετά την περίοδο, αλλά και κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης. Η ένταση του πόνου δεν δείχνει και την έκταση, τον βαθμό της ενδομητρίωσης.

Μύθος #3

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση αναγκαστικά έχουν μεγάλη αιμορραγία στην περίοδό τους.

Αλήθεια: Κάποιες γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν λίγο και άλλες πολύ αίμα. Μία πάθηση που σχετίζεται με την ενδομητρίωση, η αδενομύωση είναι πιο πιθανό να προκαλεί έντονη αιμορραγία στην περίοδο.

Μύθος #4

Οι έφηβες δεν πάσχουν από ενδομητρίωση.

Αλήθεια: Πριν από 40 χρόνια οι γιατροί πίστευαν ότι η ενδομητρίωση αφορά μόνο γυναίκες στην τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής τους καθώς εκείνες έκαναν εγχειρήσεις για την πάθηση. Η λαπαροσκόπηση οδήγησε στη διάγνωση της ενδομητρίωσης σε όλο και νεαρότερες γυναίκες. Παγκόσμια έρευνα έδειξε ότι τα 2/3 των γυναικών που πάσχουν από ενδομητρίωση είναι κάτω των 30 ετών, αλλά και ότι πολλές έφηβες έχουν συμπτώματα ενδομητρίωσης μόλις αδιαθετήσουν για πρώτη φορά.

Μύθος #5

Ενδομητρίωση έχουν πιο συχνά οι γυναίκες της Καυκάσιας φυλής, ηλικίας 20-40 ετών

Αλήθεια: Μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα θεωρείτο ότι η ενδομητρίωση αφορά μόνο τις λευκές γυναίκες. Αποδείχθηκε ότι αυτή η παρεξήγηση οφειλόταν στη μειωμένη περίθαλψη των αφροαμερικανίδων οι οποίες δεν είχαν διαγνωστεί.

Μύθος #6

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση δεν μπορούν να κάνουν παιδί

Αλήθεια: Η ενδομητρίωση μπορεί να είναι η αιτία υπογονιμότητας, αλλά 80% των γυναικών που πάσχουν από ενδομητρίωση μένουν τελικά έγκυοι.

Μύθος #7

Η εγκυμοσύνη θεραπεύει την ενδομητρίωση

Αλήθεια: Ορισμένες γυναίκες αναφέρουν ότι δεν υποφέρουν από ενδομητρίωση μετά την εγκυμοσύνη. Η εγκυμοσύνη και οι ορμονοθεραπείες μπορεί να μειώσουν προσωρινά τα συμπτώματα. Δυστυχώς οι περισσότερες γυναίκες έχουν τα ίδια συμπτώματα ενδομητρίωσης μετά την εγκυμοσύνη.

Μύθος #8

Η χειρουργική επέμβαση θεραπεύει την ενδομητρίωση

Αλήθεια: Λαπαροσκοπικά αφαιρούνται οι εστίες της ενδομητρίωσης, αλλά μπορούν να επανεμφανιστούν στο ίδιο ή άλλο σημείο του σώματος. Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την ενδομητρίωση.

Μύθος #9

Η ενδομητρίωση τελειώνει με την εμμηνόπαυση

Αλήθεια: η εμμηνόπαυση μπορεί να μειώσει τα σύμπτώματα της ενδομητρίωσης σε ορισμένες γυναίκες. Τελευταία έρευνα έδειξε ότι η ενδομητρίωση μπορεί να εμφανιστεί για πρώτη φορά ή να επανέλθει μετά την εμμηνόπαυση.

Μύθος #10

Η ενδομητρίωση είναι μία ασθένεια που πλήττει μόνο αδύνατες γυναίκες

Αλήθεια: Νέα έρευνα έδειξε ότι η παχυσαρκία συνδέεται με σημαντικά πιο σοβαρή ενδομητρίωση. Αν και οι περισσότερες γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση είναι όντως αδύνατες, οι παχουλές γυναίκες που πάσχουν από την ίδια ασθένεια, αν και αποτελούν τη μειοψηφία, η κατάστασή τους είναι πιο σοβαρή.

Όταν έχετε συμπτώματα ενδομητρίωσης, απευθυνθείτε άμεσα στον γιατρό σας. Σε πολλές περιπτώσεις περνούν τουλάχιστον 7 χρόνια πριν διαγνωσθεί η ενδομητρίωση, καθώς παρόμοια συμπτώματα έχουν και άλλες γυναικολογικές παθήσεις. 

Visit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On Linkedin