Πληροφορίες

Μαιευτικές Επιπλοκές σε Γυναίκες με Ενδομητρίωση

Άρθρο του Ι.Σούση

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά επιπλοκών στην εγκυμοσύνη σε σχέση με γυναίκες που δεν πάσχουν.

Μια μεγάλη Σουηδική μελέτη συνέκρινε 8,922 γυναίκες με ενδομητρίωση που γέννησαν 13090 παιδιά (μονήρεις κυήσεις) και 1,4 εκατομύρρια παιδιά από τα Εθνικά Αρχεία γεννήσεων.

Σε σύγκριση με γυναίκες χωρίς ενδομητρίωση οι γυναίκες με ενδομητρίωση παρουσίασαν αυξημένους κινδύνους για τα εξής:

Πρόωρος τοκετός. Κίνδυνος αυξημένος κατά 1,24 φορές σε γυναίκες που έμειναν έγκυες με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Κίνδυνος αυξημένος κατά 1,37 φορές σε αυτόματη σύλληψη.

Προεκλαμψία. Αυξημένος κίνδυνος 1,13 φορές

Αποκόλληση πλακούντα- Αιμορραγία. Αυξημένος κίνδυνος 1,76 φορές

Καισαρική τομή. Αυξημένος κίνδυνος 1,47 φορές

Στη μελέτη αυτή δεν βρέθηκε σχέση ανάμεσα στην ενδομητρίωση και τα ελλιποβαρή βρέφη ή τον ενδομήτριο θάνατο του εμβρύου.

Ο καθηγητής P. Barri από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης παρουσίασε στο 6ο διθνές συνέδριο IVI Alicante 2015, τα δικά τους αποτελέσματα. Συνέκκριναν τις επιπλοκές της κύησης σε 118 γυναίκες που έμειναν έγκυος με εξωσωματική γονιμοποίηση λόγω ενδομητρίωσης, με 118 γυναίκες που έμειναν έγκυος με εξωσωματική γονιμοποίηση λόγω ανδρικού παράγονται και 10,633 αυτόματες εγκυμοσύνες.

Τα ποσοστά διαβήτη της κύησης, εμβρυικής μακροσωμίας και Καισαρικής τομής δεν διέφεραν σημαντικά στις τρείς ομάδες.

Υπό συζήτηση παραμένει αν ο αυξημένος κίνδυνος των επιπλοκών που αναφέραμε, οφείλεται στην ενδομητρίωση αυτή καθεαυτή, την υπογονιμότητα ή την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Ο Setubαl και οι συνεγάτες του έκανα μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας για τις επιπλοκές της εγκυμοσύνης σε γυναίκες με εν τω βάθει ενδομητρίωση. Βρέθηκαν 12 άρθρα που περιγράφουν επέκταση της εν τω βάθει ενδομητρίωσης κατά την εγκυμοσύνη και ένα άρθρο που περιγράφει 6 περιπτώσεις απόφραξης του εντέρου κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση.

Παρόλο ότι η εγκυμοσύνη παραδοσιακά θεωρείται θεραπεία της ενδομητρίωσης, αυτό δεν συμβαίνει, τουλάχιστον σε μερικές γυναίκες.

Οι επιπλοκές αυτές είναι πολύ σοβαρές, αλλά σπάνιες. Αν και δεν μπορεί να αποκλεισθεί η πιθανότητα να μην ανακοινώνονται.

Fertil Steril. 2014 Feb;101(2):442-6. doi: 10.1016/j.fertnstert.2013.11.001. Epub 2013 Dec 18. Bowel complications of deep endometriosis during pregnancy or in vitro fertilization. Setúbal A1, Sidiropoulou Z2, Torgal M3, Casal E3, Lourenço C4, Koninckx P5.

Hum Reprod. 2009 Sep;24(9):2341-7. doi: 10.1093/humrep/dep186. Epub 2009 May 12. Endometriosis, assisted reproduction technology, and risk of adverse pregnancy outcome. Stephansson O1, Kieler H, Granath F, Falconer H.

BARRI.P, 6th International Congress IVI Alicante Spain 23-25 April,2015 Reproductive Medicine and beyond

Ενδομητρίωση: Μύθοι και πραγματικότητα

Αρθρο του Ι.Σούση

Η ενδομητρίωση είναι μία πάθηση, η οποία επηρεάζει περίπου 176.000.000 γυναίκες και τις οικογένειές τους παγκοσμίως. Δυστυχώς, η πολύπλοκη φύση της νόσου καθώς και η αδυναμία κατανόησης των αιτίων που την προκαλούν έχει οδηγήσει στο να δημιουργηθούν πάρα πολλοί μύθοι και παρανοήσεις σχετικά με την πάθηση. Ακολουθούν μερικές αλήθειες σχετικά με την ενδομητρίωση καθώς και η προσπάθειά μας να ξεκαθαρίσουμε κάποιους από τους μύθους που την περιβάλλουν.

 

 

Η ενδομητρίωση είναι δύσκολο να κατανοηθεί

Από την οπτική των γυναικών η ενδομητρίωση είναι μία πάθηση η οποία περιβάλλεται από ταμπού, μύθους, καθυστέρηση στην διάγνωση και κυρίως αναποτελεσματικές θεραπείες. Τα συμπτώματά της είναι πολλές φορές κοινά με αυτά άλλων παθήσεων και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, η διάγνωση καθυστερεί, η νόσος επιμένει και συχνά εξελίσσεται σε μία χρόνια επώδυνη κατάσταση. Οι γυναίκες δυστυχώς ταλαιπωρούνται στην καλύτερη φάση της ζωής τους. Η πνευματική, σωματική και κοινωνική ευεξία τους επηρεάζεται αρνητικά από την πάθηση. Περιορίζονται αρνητικά οι επιλογές τους στην εκπαίδευση και στην καριέρα, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται οι κοινωνικές τους δραστηριότητες και οι σχέσεις τους με τους άλλους ανθρώπους. Περίπου μισές από τις γυναίκες με ενδομητρίωση υποφέρουν επίσης από πόνο κατά την επαφή, δυσπαρεύνια. Η κοινωνία θα πρέπει να φροντίσει να διαλυθούν αυτές οι παρανοήσεις και οι μύθοι, ούτως ώστε οι γυναίκες να έχουν πρόσβαση στην διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία έγκαιρα.

 

Η σοβαρή δυσμηνόρροια, πόνος κατά την περίοδο, δεν είναι φυσιολογική

Οι γιατροί κατά τον 19ο αιώνα εκλάμβαναν τα συμπτώματα των γυναικών σαν ενδεικτικά της γυναικείας ψυχολογίας. η οποία θεωρείτο ασταθής και ευαίσθητη. Παρά το γεγονός ότι η ιατρική αντιμετώπιση των γυναικών έχει σημαντικά αλλάξει κατά τον 20ο αιώνα, εντούτοις μερικές από τις παλιές αντιλήψεις υπάρχουν ακόμη υποσυνείδητα και επηρεάζουν την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών, όπως είναι ο πόνος κατά την περίοδο, από τους γιατρούς. Το αποτέλεσμα είναι ότι, ενώ οι γυναίκες ζητούν βοήθεια για τον πυελικό πόνο, ο οποίος μπορεί επίσης να συμβαίνει ανεξάρτητα από την περίοδο, πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση αντιμετωπίζονται με το να τους λένε ότι ακόμη και ο σοβαρός πόνος κατά την περίοδο είναι φυσιολογικός, ότι αποτελεί τμήμα της γυναικείας φύσης ή ότι βρίσκεται στον εγκέφαλό τους. Σε άλλες πάλι αποδίδεται στο ότι έχουν ένα πολύ χαμηλό ουδό στον πόνο ή ότι είναι ψυχολογικά ανεπαρκείς. Η αλήθεια είναι ότι εάν ο πόνος παρεμποδίζει την καθημερινή ζωή, όπως είναι π.χ. να πάει κανείς στο σχολείο ή στην δουλειά, ή να λάβει μέρος σε καθημερινές δραστηριότητες, τότε ο πόνος αυτός δεν είναι φυσιολογικός. Εάν ο πόνος αυτός παρεμποδίζει την καθημερινή σας ζωή, τότε είναι σωστό να ζητήσετε βοήθεια και να επιμείνετε στην πλήρη διερεύνηση του, ούτως ώστε να διαγνωσθεί έγκαιρα το αίτιο του πόνου και να εφαρμοσθεί η ενδεδειγμένη θεραπεία.

 

Η ενδομητρίωση επηρεάζει και τις νεαρές ηλικίες

Πάρα πολλοί γιατροί πιστεύουν ακόμη και σήμερα ότι η ενδομητρίωση είναι σπάνια σε έφηβες και νεαρές γυναίκες. Κατά συνέπεια δεν σκέπτονται τη διάγνωση της ενδομητρίωσης, όταν έφηβες και νεαρές γυναίκες παραπονούνται για συμπτώματα όπως είναι η δυσμηνόρροια, ο πυελικός πόνος και ο πόνος κατά την επαφή. Δυστυχώς αυτή η εντύπωση συνεχίζεται από παλαιότερους καιρούς. Πριν από την ανακάλυψη και την εισαγωγή της λαπαροσκόπησης στην καθημερινή ιατρική πράξη στις αρχές της δεκαετίας του 70’, η ενδομητρίωση ανακαλύπτετο μόνο κατά τη διάρκεια της λαπαροτομίας, η οποία είναι μία μεγάλη ανοιχτή επέμβαση που περιλαμβάνει μία τομή 10-15 cm στο χαμηλότερο τμήμα της κοιλιάς. Οι κίνδυνοι και το κόστος της λαπαροτομίας σήμαινε ότι συνήθως εφαρμόζετο μόνο στις περιπτώσεις εκείνες που οι γυναίκες είχαν τα πιο σοβαρά συμπτώματα και οι οποίες είχαν περάσει την ηλικία της τεκνοποίησης. Επειδή οι επεμβάσεις αυτές γίνονταν συνήθως μόνο στις γυναίκες οι οποίες ήταν μεγαλύτερες από 30 ή 40 ετών, η νόσος ήταν φυσικό να ανακαλυφθεί μόνο στις γυναίκες αυτής της ηλικίας. Στη συνέχεια εδραιώθηκε ο μύθος ότι η ενδομητρίωση επηρεάζει γυναίκες μόνο στα 30 με 40 έτη της ηλικίας τους. Στην δεκαετία του 70’, με την εισαγωγή της λαπαροσκόπησης για την διερεύνηση των γυναικών με υπογονιμότητα, οι γυναικολόγοι άρχισαν να διαγνώσκουν την ενδομητρίωση σε νεώτερες γυναίκες ηλικίας 20 με 30 ετών. Δηλαδή το γκρουπ το οποίο διερευνάτο. Έτσι θεωρήθηκε ότι η τυπική ηλικία για την εμφάνιση της ενδομητρίωσης ήταν τα 25 με 35 έτη. Πάλι δεν έλαβαν υπόψη το γεγονός ότι η διάγνωση της ενδομητρίωσης σε αυτές τις γυναίκες έγινε για τον απλούστατο λόγο, ότι διερευνούνταν για άλλο λόγο. Η διάγνωση της ενδομητρίωση σε έφηβες και νεαρές γυναίκες ήταν το αποτέλεσμα έρευνας, η οποία ξεκίνησε από το εθνικό γκρουπ για την βοήθεια των γυναικών με ενδομητρίωση στα μέσα της δεκαετίας του 80’, το οποίο τράβηξε την προσοχή αρκετών φημισμένων γυναικολόγων. Ο δόκτορ Marc Laufer στη Βοστώνη έκανε μελέτες σε έφηβες με χρόνιο πυελικό πόνο. Μία από τις μελέτες του έδειξε, ότι οι έφηβες με χρόνιο πυελικό πόνο ο οποίος δεν περνούσε με αντισυλληπτικά χάπια ή με μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως π.χ. το Ponstan, είχαν πολύ υψηλή συχνότητα ενδομηρίωσης, ακόμα και 70%. Πολύ πρόσφατα η Παγκόσμια Μελέτη της Υγείας των Γυναικών η οποία έγινε σε 16 κέντρα σε 10 χώρες, έδειξε ότι τα 2/3 των γυναικών που ζήτησαν βοήθεια για τα συμπτώματά τους πριν από την ηλικία των 30 ετών, είχαν πολλές φορές τα ίδια συμπτώματα από την αρχή της πρώτης τους περιόδου. Έφηβες και νεαρές γυναίκες είκοσι ετών δεν είναι πολύ νέες για να έχουν ενδομητρίωση. Είναι γεγονός ότι οι περισσότερες γυναίκες οι οποίες έχουν συμπτώματα κατά τη διάρκεια της εφηβείας τους δυστυχώς δεν διαγνώσκονται και δεν θεραπεύονται πριν φθάσουν κοντά στα 30.

 

Οι ορμονικές θεραπείες δεν θεραπεύουν την ενδομητρίωση

Τα συνθετικά ορμονκά φάρμακα όπως είναι το αντισυλληπτικό χάπι, οι προγεστίνες, το Danazol, τα GnRH ανάλογα έχουν χρησιμοποιηθεί για πολλά χρόνια για να θεραπεύσουν την ενδομητρίωση. Εντούτοις αυτές οι ορμονικές θεραπείες δεν έχουν κάποια μακροχρόνια δράση στην πάθηση αυτή καθ’ εαυτή. Αυτές καταστέλλουν παροδικά τα συμπτώματα, για όσο χρονικό διάστημα μία γυναίκα παίρνει τα φάρμακα. Από την στιγμή που θα πάψει την χρήση των φαρμάκων, είναι πιο συχνό να επιστρέψουν τα συμπτώματα παρά να μην επιστρέψουν. Αυτό σημαίνει ότι οι ορμονικές θεραπείες δεν έχουν κάποιο ρόλο στο να θεραπεύσουν, να ξεριζώσουν την ενδομητρίωση. Εάν θέλουμε να ξεριζώσουμε την πάθηση, τότε η χειρουργική επέμβαση είναι αναγκαία και πρέπει να γίνεται από έναν γυναικολόγο, ο οποίος έχει ικανοποιητική γνώση και εμπειρία στη θεραπεία της ενδομητρίωσης. Επόμενα, η χειρουργική επέμβαση είναι η πιο αποτελεσματική θεραπεία για την ενδομητρίωση. Επίσης αυτό σημαίνει ότι οι ορμονικές θεραπείες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για να καλυτερεύσουμε τις πιθανότητες μίας γυναίκας να μείνει έγκυος. Όχι μόνο αυτές δεν επηρεάζουν θετικά την πιθανότητα της γυναίκας να μείνει έγκυος από μόνη της, αλλά αντίθετα αυξάνουν το χρονικό διάστημα το οποίο απαιτείται για να συλλάβει η γυναίκα. Η σύλληψη συνήθως δεν είναι δυνατή, όταν η γυναίκα παίρνει αυτά τα φάρμακα, γιατί δε γίνεται ωορρηξία. Εάν η θεραπεία επιβάλλεται για την υπογονιμότητα, τότε η χειρουργική θεραπεία από έναν ειδικό γυναικολόγο είναι η καλύτερη λύση.

 

Η εγκυμοσύνη δεν θεραπεύει την ενδομητρίωση

Ευτυχώς σιγά σιγά ο μύθος ότι η εγκυμοσύνη θεραπεύει την ενδομητρίωση εξαφανίζεται. Παρόλα ταύτα δεν μπορούμε να πούμε ότι εξαφανίζεται αρκετά γρήγορα. Η αλήθεια είναι ότι η εγκυμοσύνη, όπως και οι άλλες ορμονικές θεραπείες, μπορεί να καταστείλλει τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης παροδικά, αλλά δεν εξαφανίζει, δεν θεραπεύει την πάθηση αυτή καθ’ εαυτή. Επόμενως τα συμπτώματα συνήθως επιστρέφουν μετά την γέννηση του παιδιού. Μερικές γυναίκες μπορούν να καθυστερήσουν ακόμη περισσότερο την εμφάνιση των συμπτωμάτων της ενδομητρίωσης με το θηλασμό, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο στην περίπτωση εκείνη κατά την οποία ο θηλασμός είναι αρκετά συχνός και έντονος, ούτως ώστε να καταστείλλει τον μηνιαίο κύκλο της γυναίκας, την περίοδο.

 

 

Η ενδομητρίωση δεν σημαίνει αναγκαστικά και υπογονιμότητα

Πάρα πολλές νεαρές γυναίκες έχουν μείνει με την εντύπωση ότι, επειδή έχουν ενδομητρίωση αυτό αναγκαστικά σημαίνει ότι είναι και υπογόνιμες. Αυτό δεν είναι αλήθεια και πάρα πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση θα συλλάβουν αυτόματα και θα αποκτήσουν παιδιά. Δυστυχώς δεν υπάρχουν αξιόπιστες στατιστικές οι οποίες θα μας πούν ποιό ποσοστό των γυναικών με ενδομητρίωση δεν αντιμετώπισε προβλήματα στο να αποκτήσει παιδιά ή ενώ είχε δυσκολίες, τελικά τα κατάφερε ή δεν τα κατάφερε ποτέ. Επομένως είναι αδύνατο να δώσει κάποιος σε μία γυναίκα μία αξιόπιστη εκτίμηση των πιθανοτήτων, να εμφανίσει προβλήματα γονιμότητος. Γενικά πιστεύεται ότι η πιθανότητα να εμφανίσει κάποια προβλήματα γονιμότητος αυξάνεται με την σοβαρότητα της νόσου και όπως σε όλες τις γυναίκες ανεξάρτητα από το αν έχουν ενδομητρίωση ή όχι, με την ηλικία. Το 60-70% των γυναικών με ενδομητρίωση είναι γόνιμες. Περισσότερο ακόμη από αυτό, περίπου το 50% των γυναικών οι οποίες έχουν προβλήματα στο να μείνουν έγκυες θα συλλάβουν με ή χωρίς βοήθεια. Η υπογονιμότητα δεν προκαλείται μόνο από την ενδομητρίωση των σαλπίγγων. Η άποψη ότι οι ουλές των σαλπίγγων, εξαιτίας της ενδομητρίωσης, είναι ένα συχνό αίτιο υπογονιμότητος, εμφανίζεται όλο και πιο συχνά σε μη ειδικές δημοσιεύσεις. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Η ενδομητρίωση σαν αιτία υπογονιμότητας δεν πρέπει να συγχέεται με άλλα αίτια, όπως η πυελική φλεγμονή, οι σαλπιγγίτιδες και άλλα. Οι πυελικές φλεγμονές καταστρέφουν ή αποφράσσουν τις σάλπιγγες. Η κίνηση του ωαρίου και του σπερματοζωαρίου μέσα από την σάλπιγγα παρεμποδίζεται. Κατ’ αυτόν τον τρόπο το ωάριο και το σπερματοζωάριο δεν συναντούνται. Σε αντίθεση με αυτό, η ενδομητρίωση της σάλπιγγας είναι πολύ λιγότερο συχνή και δεν προκαλεί πάντοτε υπογονιμότητα. Οι μηχανισμοί με τους οποίους η ενδομητρίωση προκαλεί υπογονιμότητα ακόμη παραμένουν άγνωστοι, παρά τα πολλά χρόνια της εντατικής έρευνας. Απέχουμε ακόμη πολλά χρόνια ή ακόμη και δεκαετίες προτού να μπορέσουμε να εξηγήσουμε επαρκώς τους τρόπους με τους οποίους η ενδομητρίωση δρα στον τομέα της γονιμότητας.

 

Η υστερεκτομή δεν θεραπεύει την ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση εξ ορισμού σημαίνει ότι υπάρχει ενδομήτριο, δηλαδή η φόδρα της μήτρας, που είναι ο σωστός ιστός, σε θέσεις εκτός μήτρας, δηλαδή στις λάθος θέσεις. Επομένως, αφαιρώντας την μήτρα ή και τις ωοθήκες, χωρίς να αφαιρέσουμε τις ενδομητριωσικές εστίες εκτός της μήτρας, δεν θα καλυτερεύσουμε τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης.

 

Η ενδομητρίωση είναι πάθηση οργανική και όχι ψυχολογική

Οι ψυχολογικές επιπλοκές δεν αποτελούν το αίτιο της ενδομητρίωσης. Η ενδομητρίωση είναι μία πάθηση γρίφος. Δημιουργείται από την αλληλεπίδραση πολύπλοκων γενετικών, επιγενετικών και μοριακών μηχανισμών, είναι δηλαδή μία πραγματικά πολυπαραγοντική πάθηση η οποία είναι καθαρά οργανική. Γυναίκες με ενδομητρίωση μπορεί να υποφέρουν καθημερινά με ψυχολογικά προβλήματα τα οποία όμως οφείλονται στην πάθηση αυτή καθ’ εαυτή και στα συμπτώματά της, όπως είναι ο χρόνιος πόνος και η υπογονιμότητα. Αυτά τα συναισθήματα είναι το αποτέλεσμα της νόσου και όχι το αίτιο αυτής.

 

Η αποβολή δεν προκαλεί ενδομητρίωση

Δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη ή ένδειξη, η οποία να συνδέει την αυτόματη αποβολή ή την έκτρωση με την κατοπινή ανάπτυξη ενδομητρίωσης. Αυτοί οι οποίοι ισχυρίζονται το αντίθετο μάλλον μπερδεύουν την ενδομητρίωση με την ενδομητρίτιδα. Η ενδομητρίτιδα είναι μία φλεγμονή του εσωτερικού της μήτρας από μικρόβια, τα οποία μπορεί να μεταφερθούν κατά την διάρκεια της απόξεσης. Θεραπεύεται με αντιβίωση.

 

Οι κολπικές πλύσεις δεν προκαλούν ενδομητρίωση

Δεν υπάρχει επιστημονική ένδειξη ή απόδειξη, η οποία να συνδέει τα κολπικά ντους με την κατοπινή ανάπτυξη ενδομητρίωσης. Αυτοί οι οποίοι ισχυρίζονται το αντίθετο συγχέουν την ενδομητρίωση με την ενδομητρίτιδα.

Visit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On Linkedin