Άρθρο του Ι. Σούση, Ιατρού Αναπαραγωγής

Τα οιστρογόνα μπορεί να ευθύνονται για τον χρόνιο πόνο που συνδέεται με την ενδομητρίωση. Ενεργοποιούν τα μακροφάγα (έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων) και τα νευρικά κύτταρα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η φλεγμονή και η ευαισθησία, σύμφωνα με νέα μελέτη ανασκόπησης που δημοσιεύθηκε στην έγκυρη επιστημονική επιθεώρηση Reproductive Biology and Endocrinology.

Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος, τα αίτια της οποίας αποτελούν μυστήριο. Εκτιμάται ότι ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων επηρεάζει την εξέλιξη της ενδομητρίωσης.

Η έκκριση οιστρογόνων είναι απαραίτητη για την εξέλιξη της νόσου και τα επίπεδά τους είναι αυξημένα σε ασθενείς με ενδομητρίωση.

Οι ερευνητές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι και το ανοσοποιητικό σύστημα παίζει ρόλο στην ενδομητρίωση, αυξάνοντας τη φλεγμονή. Επιπλέον, ο αριθμός των μακροφάγων (κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που συμβάλλουν περισσότερο στη φλεγμονή στο ενδομήτριο) είναι αυξημένος στις ασθενείς με ενδομητρίωση.

Αυτή η αύξηση εκτιμάται ότι επηρεάζει την ανάπτυξη της νόσου και τη συχνότητα του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση.

Στα ευρήματα της έρευνας περιλαμβάνεται το νευρικό σύστημα, καθώς η μη φυσιολογική κατανομή των νευρικών κυττάρων είναι συνηθισμένη στις εστίες της ενδομητρίωσης, οδηγώντας σε αύξηση των νευρικών απολήξεων άρα και του πόνου.

Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αυτοί οι τρεις παράγοντες μπορεί να σχετίζονται μεταξύ τους και ότι αυτή η σχέση μπορεί να είναι η αιτία του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση.

Τα οιστρογόνα μπορεί να επηρεάσουν τη δράση διαφόρων τύπων κυττάρων, εφόσον αυτά εκφράζουν υποδοχείς οιστρογόνων. Τα μακροφάγα και τα νευρικά κύτταρα στο ενδομήτριο εκφράζουν αυξημένους υποδοχείς οιστρογόνων, γεγονός που τα καθιστά πιο ευαίσθητα στα οιστρογόνα.

Η αλληλεπίδραση των οιστρογόνων με τους υποδοχείς οιστρογόνων στα μακροφάγα οδηγεί σε ενεργοποίηση και φλεγμονώδη αντίδραση.

Τα ενεργοποιημένα μακροφάγα παράγουν αυξητικούς παράγοντες, μόρια που προκαλούν την ανάπτυξη των νευρικών κυττάρων και τη δημιουργία διακλαδώσεων. Αυτό προκαλεί αύξηση των νευρικών απολήξεων στο ενδομήτριο.

Η φλεγμονή μειώνει την ελάχιστη απαιτούμενη ένταση ενός ερεθίσματος, ώστε αυτό να γίνει αντιληπτό και να προκαλέσει πόνο. Ο συνδυασμός πιο ευαίσθητων κυττάρων και των αυξημένων απολήξεων των νεύρων οδηγεί σε χρόνιο πόνο.

Τα οιστρογόνα κάνουν τα νευρικά κύτταρα να εκκρίνουν παράγοντες μετανάστευσης (migration factors) που προσελκύουν τα μακροφάγα στην εστία της φλεγμοής, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο στον οποίο η αυξημένη φλεγμονή δημιουργεί περισσότερο πόνο και η αντίδραση στον πόνο έλκει μακροφάγα, τα οποία αυξάνουν τη φλεγμονή και τον πόνο.

“Η κακή επικοινωνία μεταξύ των μακροφάγων και των νευρικών ινών έχει αποδειχθεί ότι ενισχύεται από τα μη φυσιολογικά επίπεδα των οιστρογόνων, δημιουργώντας μία υποθετική αιτία για τον πόνο που συνδέεται με την ενδομητρίωση”, αναφέρουν οι ερευνητές.

Αυτό δείχνει ότι “η στόχευση των επιπέδων των οιστρογόνων ή των υποδοχέων στα μακροφάγα και τις νευρικές ίνες μπορεί να είναι μια πιθανή προσέγγιση για την πρόληψη της εξέλιξης της ενδομητρίωσης”, πρόσθεσαν.

Υπάρχουν διάφορες ουσίες που στοχεύουν τους υποδοχείς ορμονών και μειώνουν τα επίπεδα των ορμονών. Αυτές οι θεραπείες μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη του χρόνιου πόνου σε ασθενείς με ενδομητρίωση.

“Η καλύτερη κατανόηση του ρόλου των οιστρογόνων στην αλληλεπίδραση των νεύρων και των μακροφάγων μας δίνει μία νέα οπτική γωνία για τον πόνο που συνδέεται με την ενδομητρίωση και προσφέρει μια νέα στρατηγική για τη διάγνωση και έναν πιθανώς πολύτιμο στόχο για τη θεραπεία του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση.”

Πηγή/διαβάστε περισσότερα: https://rbej.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12958-018-0441-z