Άρθρο του Ι.Σούση,

Η ενδομητρίωση θεωρείται μία ασθένεια των ενήλικων γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Μία ανασκόπηση διεθνούς επιστημονικής ομάδας όμως, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Best Practice & Research Clinical Obstetrics and Gynecology αναδεικνύει ότι μπορεί να πάσχουν και οι έφηβες γυναίκες.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, πολλές γυναίκες μπορεί να παρουσιάσουν τα πρώτα συμπτώματα στα εφηβικά τους χρόνια, αλλά είναι πιθανό να μην αναγνωριστούν ως ενδείξεις ενδομητρίωσης για πολλά χρόνια.

Οι παράγοντες κινδύνου για εκδήλωση ενδομητρίωσης σε έφηβες και νεαρές γυναίκες περιλαμβάνουν:

  • συγγενείς ανωμαλίες του πόρου του Müller, από τον οποίο σχηματίζεται το γεννητικό σύστημα της γυναίκας
  • συγγενής πρώτου βαθμού που πάσχει από ενδομητρίωση (περίπου το 50% του κινδύνου εμφάνισης της νόσου)
  • πρώιμη εμφάνιση εμμήνου ρήσεως
  • παρατεταμένη εμμηνόρροια (> 5 ημέρες)
  • μικρής διάρκειας κύκλος (<28 ημέρες)
  • δυσμηνόρροια από νεαρή ηλικία

Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι το παθητικό κάπνισμα κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας και τα αυξημένα επίπεδα 2,4-διϋδροξυβενζοφαινόνης (που υπάρχει σε αντηλιακά) συνδέονται με την εμφάνιση ενδομητρίωσης.

Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι ο πρόωρος τοκετός, ο χαμηλός δείκτης μάζας σώματος, η ακμή και η αυξημένη κατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ.

Η κατανάλωση βρεφικού γάλακτος σόγιας έχει παρατηρηθεί ότι διπλασιάζει τον κίνδυνο ενδομητρίωσης σε σύγκριση με τον κίνδυνο που διατρέχουν οι γυναίκες, οι οποίες δεν είχαν εκτεθεί σε διατροφικές ισοφλαβόνες σόγιας όταν ήταν βρέφη, ανέφεραν οι συγγραφείς.

Δυνητικοί παράγοντες προστασίας, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι:

  • χρήση αντισυλληπτικών χαπιών
  • τακτική άσκηση
  • εμφάνιση εμμήνου ρήσεως μετά την ηλικία των 14 ετών
  • αυξημένη πρόσληψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων

Συμπτώματα στις έφηβες:

Στη λαπαρασκόπηση, οι εστίες της ενδομητρίωσης έχουν συχνά διαφορετική εμφάνιση στις έφηβες σε σχέση με τις ενήλικες γυναίκες. Στις έφηβες έχουμε κυρίως εστίες ενδομητρίωσης στις ωοθήκες και εν τω βάθει, ενώ στις ενήλικες γυναίκες εντοπίζονται εστίες καφέ χρώματος ή και πιο σκούρου.

Η ενδομητρίωση των ωοθηκών είναι συνήθως γεμάτη με ένα υλικό που θυμίζει σιρόπι σοκολάτας και περιβάλλεται από διπλό ωοθηκικό παρέγχυμα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, έχουν ινώδη τοιχώματα, συμφύσεις στην επιφάνεια και περιέχουν ενδομητρικό επιθήλιο, στρώμα και αδένες. Συνήθως είναι εμφανείς στο ορθοκολπικό διάφραγμα, στο ορθό, στην ορθοσιγμοειδική του παχέος εντέρου, στην ουροδόχο κύστη, στον ουρητήρα, στους συνδέσμους της μήτρας και στον κόλπο.

Όπως και στις ενήλικες γυναίκες, έτσι και στις έφηβες οι βλάβες αξιολογούνται από Στάδιο 1 (αρχή της ασθένειας) έως Στάδιο 4 (προχωρημένο στάδιο της ασθένειας). Η αξιολόγηση γίνεται με βάση το μέγεθος, τη θέση, την εμφάνιση και την έκταση των εστιών ενδομητρίωσης.

Διαφορική διάκριση πρωτογενούς δυσμηνόρροιας και ενδομητρίωσης:

Πολλές έφηβες παρουσιάζουν δυσμηνόρροια και με βάση τα νέα στοιχεία για την ενδομητρίωση σε έφηβες γυναίκες, θα πρέπει να αξιολογούνται προκειμένου να αποκλειστεί η πιθανότητα ενδομητρίωσης.

Στις έφηβες με ενδομητρίωση, η δυσμηνόρροια είναι συνήθως το πρώτο σύμπτωμα της νόσου και γίνεται με τον καιρό όλο και πιο σοβαρή. Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανίζεται σε όλη τη διάρκεια του κύκλου. Επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής, δημιουργώντας προβλήματα στη φοίτηση στο σχολείο, στις κοινωνικές δραστηριότητες και στην άσκηση. Οι έφηβες που έχουν σεξουαλική δραστηριότητα συχνά αναφέρουν δυσπαρευνία (πόνο κατά την επαφή) και γαστρεντερικά προβλήματα.

Η κλινική διάγνωση μπορεί να επαληθευθεί με πυελικό υπερηχογράφημα και μαγνητική τομογραφία, αλλά η λαπαροσκόπηση παραμένει ο μόνος τρόπος για την αξιόπιστη διάγνωση της ενδομητρίωσης.

Η ενδομητρίωση αντιμετωπίζεται συνήθως με μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (παυσίπονα), αντισυλληπτικά χάπια και αντισυλληπτικά που περιέχουν αποκλειστικά προγεστερόνη. Η λαπαροσκόπηση και η χειρουργική επέμβαση μπορεί να αποτελέσουν μια από τις επιλογές στις εφήβους με ενδομητρίωση, που δεν ανταποκρίνονται στις φαρμακευτικές αγωγές.

Πηγές:

http://www.contemporaryobgyn.net/endometriosis/endometriosis-can-affect-adolescents-well-adult-women?rememberme=1&elq_mid=4261&elq_cid=607376

https://www.researchgate.net/publication/323269268_A_focus_on_the_distinctions_and_current_evidence_of_endometriosis_in_adolescents