Η δωρεά ωαρίων αποτελεί ιδανική συνθήκη για να κατανοήσουμε πως η ενδομητρίωση επηρεάζει τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF).

Η υπογονιμότητα είναι ένα από τα βασικά συμπτώματα της ενδομητρίωσης, στην οποία κύτταρα όμοια με εκείνα του ενδομητρίου (της επένδυσης της μήτρας) αναπτύσσονται σε άλλα σημεία του σώματος, όπως η πύελος, οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες, προκαλώντας φλεγμονές και έντονο πόνο.

Η ενδομητρίωση διπλασιάζει τις πιθανότητες υπογονιμότητας στη γυναίκα κάτω των 35 ετών.

Αν και πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση μπορούν να συλλάβουν χρησιμοποιώντας δικά τους ωάρια στην εξωσωματική γονιμοποίηση, ορισμένες χρειάζονται ωάρια δότριας.

Ενδομητρίωση και δωρεά ωαρίων

Δύο από τα βασικά ερωτήματα της επιστημονικής κοινότητας ήταν τα εξής: εάν τα ωάρια μίας υγιούς δότριας μοιραστούν σε δύο λήπτριες, μία από τις οποίες είναι υγιής και η άλλη πάσχει από ενδομητρίωση, έχουν τις ίδιες πιθανότητες να μείνουν έγκυοι οι δύο γυναίκες; Επηρεάζονται τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης εάν η δότρια πάσχει από ενδομητρίωση και η λήπτρια είναι υγιής;

Η σοβαρή ενδομητρίωση δεν επηρεάζει τα ποσοστά κυήσεων όταν η δότρια ωαρίων είναι υγιής

Σε έρευνα που έγινε στο Ινστιτούτο Υπογονιμότητας της Βαλένθια συμμετείχαν 58 γυναίκες που έκαναν εξωσωματική γονιμοποίηση με δωρεά ωαρίων. Οι 25 έπασχαν από σοβαρή ενδομητρίωση και οι 33 από τις λήπτριες ήταν υγιείς. Και στις δύο ομάδες έγινε η ίδια προετοιμασία του ενδομητρίου. Ο αριθμός των γονιμοποιημένων ωαρίων, των μεταφερομένων εμβρύων, των ποσοστών κύησης και το ποσοστό αποβολών ήταν ίδια και στις δύο ομάδες.

Φάνηκε λοιπόν ότι η σοβαρή ενδομητρίωση δεν επηρεάζει τα ποσοστά κυήσεων μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση, όταν τα ωάρια προέρχονται από υγιείς δότριες. Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα άλλης έρευνας 444 κύκλων δωρεάς ωαρίων σε 222 ζευγάρια ληπτριών.

Όταν η δότρια ωαρίων πάσχει από ενδομητρίωση επηρεάζονται τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης

Έρευνα που εξέτασε αναδρομικά 178 εμβρυομεταφορές σε 141 λήπτριες έδειξε σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά κυήσεων σε γυναίκες που έλαβαν ωάρια από δότριες με ενδομητρίωση. Για να μελετήσουν οι Ισπανοί ερευνητές περαιτέρω τη δράση της ενδομητρίωσης στο ενδομήτριο ή το ωάριο, έκαναν μία προοπτική μελέτη στην οποία χώρισαν τις ασθενείς σε τρεις ομάδες. Στην πρώτη ομάδα δότριες ωαρίων που δεν έπασχαν από ενδομητρίωση έδωσαν ωάρια σε υγιείς λήπτριες. Στη δεύτερη ομάδα δότριες με ενδομητρίωση έδωσαν ωάρια σε υγιείς λήπτριες. Στην τρίτη ομάδα δότριες που δεν έπασχαν από ενδομητρίωση έδωσαν τα ωάριά τους σε λήπτριες με ενδομητρίωση.

Σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά εμφύτευσης παρατηρήθηκαν στην ομάδα που οι δότριες είχαν ενδομητρίωση και οι λήπτριες δεν είχαν. Παρόμοια ήταν και τα ποσοστά κυήσεων στην ίδια ομάδα.

Οι γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν άριστα ποσοστά κυήσεων με ωάρια υγιούς δότριας

Αναδρομική μελέτη που έγινε σε 10.000 κύκλους εξωσωματικής γονιμομοποίησης με δωρεά ωαρίων έδειξε ότι τα ποσοστά κυήσεων σε λήπτριες με ενδομητρίωση ήταν ίδια με αυτά γυναικών χωρίς ενδομητρίωση.

Ανάλυση των αποτελεσμάτων της δωρεάς ωαρίων των τελευταίων ετών σε ελληνική μονάδα έδειξε ότι οι λήπτριες με ενδομητρίωση έχουν εξαιρετικά ποσοστά κυήσεων της τάξης του 60%.

Συμπεράσματα

• Τα ποσοστά κυήσεων στην εξωσωματική γονιμοποίηση μετά από δωρεά ωαρίων σε λήπτριες με ενδομητρίωση είναι άριστα όταν τα ωάρια προέρχονται από δότριες χωρίς ενδομητρίωση και ξεπερνούν το 60%.
• Τα ποσοστά κυήσεων μετά από δωρεά ωαρίων από γυναίκες με ενδομητρίωση είναι χαμηλότερα ακόμα και όταν οι λήπτριες είναι υγιείς.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδομητρίωσης χρειάζεται δωρεά ωαρίων;

Τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε ασθενείς με ενδομητρίωση αυξάνονται με τη χρήση ωαρίων δότριας:

• Σε περιπτώσεις σοβαρότατης ενδομητρίωσης που έχει προκαλέσει βλάβες στις ωοθήκες, επηρεάζοντας το ωοθηκικό απόθεμα, την ποιότητα και την ποσότητα των ωαρίων. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ανταπόκριση των ασθενών στα φάρμακα διέγερσης των ωοθηκών είναι φτωχή.
• Σε ασθενείς άνω των 40 ετών.

Καθώς η ενδομητρίωση επηρεάζει με διαφορετικό τρόπο κάθε γυναίκα, η στρατηγική που ακολουθούμε κάθε φορά για την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας είναι απολύτως εξατομικευμένη.